An toàn thực phẩm trong chăn nuôi không chỉ đơn thuần là sản phẩm thịt, trứng, sữa... sạch, đẹp về mặt hình thái bên ngoài như không nhiễm bẩn, ôi thiu, nhiễm khuẩn, mà còn ở chổ sản phẩm không chứa các chất tồn dư độc hại như hormone (chất tăng trọng), kháng sinh, kim loại nặng, dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật... Do đó để có sản phẩm an toàn đến tay người tiêu dùng thì phải thực hiện tốt từ khâu sản xuất đến khâu sơ chế, chế biến, giết mổ, vận chuyển, phân phối, bảo quản.

Từ ngày 16/10/2023 đến hết ngày 22/10/2023, đã cấp chứng nhận kiểm dịch vận chuyển cho 173 lượt phương tiện (173 giấy CNKD). Số động vật, SPĐV qua kiểm dịch; 16.254 con lợn (12.274 lợn giống; 3.980 lợn giết mổ); 51.300 con gà giết mổ; 1.400 con thỏ; 151.000 quả trứng gà làm giống; 1.700 kg thịt lợn làm thực phẩm; 900 hộp thịt chua.Lũy kế từ 01/01/2023 đến 22/10/2023, đã cấp 4.891 giấy CNKD (4.592 giấy CNKD động vật; 299 giấy CNKD sản phẩm động vật). Số động vật, SPĐV qua kiểm dịch gồm: 355.038 con lợn (255.436 lợn giống; 99.602 lợn giết mổ); 2.375.514 con gia cầm (41.832 con gà giống; 1.578.682 con gà giết mổ; 755.000 con gà làm TĂCN); 49.700 con thỏ; 03 con chó cảnh; 5.925.800 quả trứng gà làm giống; 38.400 kg thịt lợn làm thực phẩm; 9.732 hộp thịt chua; 7.730 tấm da trâu/bò muối.Số ĐV, SPĐV được kiểm dịch xuất đi 20 tỉnh, thành (Bắc Giang, Bắc Ninh, Lào Cai, Lai Châu, Quảng Ninh, Sơn La, Hà Giang, Tuyên Quang, Hòa Bình, Bình Dương, Bắc Kạn, Hải Dương, Hải Phòng, Ninh Bình, Yên Bái, Vĩnh Phúc, TP Hà Nội, Thái Bình, Thái Nguyên, và Nam Định).- Chi cục Chăn nuôi và Thú y Phú Thọ -

Chăn nuôi an toàn sinh học góp phần hạn chế dịch bệnh
Với phương pháp chăn nuôi theo hệ thống khép kín, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, việc chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học được xác định là giải pháp hữu hiệu nhằm bảo toàn đàn vật nuôi và gia tăng giá trị kinh tế cho các trang trại, nhất là trong bối cảnh dịch tả lợn Châu Phi, lở mồm long móng, cúm gia cầm… liên tiếp xảy ra mà chưa có vắc xin phòng bệnh đặc trị.

Giao bò thuộc chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững ngày 04 và ngày 08/11/2023 tại Huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ.Ngày 04 và 08/11 Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Thanh Sơn phối hợp với phòng Lao động-Thương binh và xã hội huyện thực hiện bàn giao 70 con bò giống thuộc chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững tại huyện Thanh Sơn cho các hộ của 2 xã Thượng Cửu và Đông Cửu. Sau khi các hộ nhận bò, các hộ gia đình được giao nuôi rất vui vẻ, phấn khởi và cam kết thực hiện: chăm sóc bò cận thận, chu đáo, đúng kỹ thuật để bò phát triển khỏe mạnh, sinh sản tốt. Các hộ nhận bò đã được cán bộ Trạm chăn nuôi và Thú y hướng dẫn cách chăm sóc và quản lý bò đúng theo quy định. Tất cả bò nhập về đều đủ thủ tục và điều kiện làm con giống!

Hiện nay dịch tả lợn Châu Phi diễn biến phúc tạp và chưa có vắc xin phòng cũng như thuốc điều trị được bệnh Dịch tả châu Phi, thời tiết thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi cho vi rút dịch tả lợn châu phi phát triển nên tình hình dịch bệnh tiếp tục có những diễn biến khó lường, nếu không tập trung thực hiện quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh có nguy cơ bùng phát ra diện rộng. Vì vậy để ngăn chặn bệnh Dịch tả lợn Châu Phi xâm nhiễm vào địa bàn cần thực hiện một số biện pháp cụ thể sau:
*Khi chưa có bệnh
- Thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi là giải pháp phòng bệnh hiệu quả nhất và quan trọng nhất; thường xuyên vệ sinh, sát trùng, tiêu độc tại các cơ sở, vùng chăn nuôi lợn, các phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, các chợ, điểm buôn bán, giết mổ lợn và các sản phẩm của lợn bằng vôi bột hoặc hóa chất và vệ sinh cá nhân những người tham gia chăn nuôi; hằng ngày thực hiện vệ sinh, khử trùng tiêu độc sau mỗi buổi họp chợ, mỗi ca giết mổ lợn.
- Nghiêm cấm mọi hình thức vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ lợn, sản phẩm của lợn nhập lậu, nghi nhập lậu, không rõ nguồn gốc, kể cả hình thức cho, tặng của các tổ chức, cá nhân và cư dân khu vực biên giới; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật từ nước ngoài vào Việt Nam.
- Tăng cường theo dõi, giám sát lâm sàng đối với các đàn lợn; kịp thời phát hiện, cách ly và lấy mẫu xét nghiệm đối với lợn bị bệnh, nghi bị bệnh.
- Tuân thủ các quy định về quản lý, vận chuyển, kiểm dịch vận chuyển buôn bán lợn và các sản phẩm của lợn.
- Đối với cơ sở giết mổ, chế biến thịt lợn phải thực hiện lợn đưa vào giết mổ phải có nguồn gốc rõ ràng, nghiêm cấm không được giết mổ lợn khi nghi ngờ lợn có biểu hiện bị bệnh phải dừng ngay việc giết mổ thông tin cho cơ quan chuyên môn biết để kiểm tra xác minh và có biện pháp xử lý kịp thời.
*Khi có bệnh xuất hiện
-Thông tin kịp thời cho nhân viên thú y xã, thị trấn, chính quyền địa phương và cơ quan thú y nơi gần nhất bất kỳ khi nào phát hiện lợn, các sản phẩm lợn nghi bị bệnh, nghi nhiễm mầm bệnh hoặc khi được vận chuyển nhập lậu, nghi nhập lậu.
- Tiêu hủy đàn lợn nhiễm bệnh và các đàn lợn xung quanh có nguy cơ nhiễm bệnh theo hướng dẫn của cơ quan Thú y .
- Khoanh vùng dịch, vùng đệm để áp dụng các giải pháp kỹ thuật cụ thể và phù hợp cho từng vùng.
- Không điều trị lợn bệnh, nghi mắc bệnh dịch tả lợn Châu Phi.
- Chính quyền và các cơ quan chuyên môn cần tổ chức thực hiện ngay các biện pháp xử lý ổ dịch, các biện pháp phòng, chống theo đúng quy định của Luật Thú y và các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật; đặc biệt phải dừng việc vận chuyển lợn, sản phẩm của lợn, kể cả sản phẩm đã qua chế biến chín từ nơi đã có lợn, sản phẩm lợn được xác định dương tính với bệnh Dịch tả lợn Châu Phi.

Trong chăn nuôi việc vệ sinh, sát trùng chuồng trại là việc rất cần thiết. Trên thực tế hiện nay chăn nuôi ở nước ta bệnh dịch trên gia súc, gia cầm diễn biến rất phức tạp gây thiệt hại rất lớn cho ngành chăn nuôi nói chung và các hộ chăn nuôi nói riêng. Các mầm bệnh (là các vi sinh vật gây bệnh) có sẵn trong môi trường sống của vật nuôi và có thể bùng phát thành dịch bệnh nếu gặp điều kiện môi trường thích hợp. Nhưng chúng cũng dễ bị tiêu diệt khi gặp điều kiện bất lợi. Do đó để tiêu diệt mầm bệnh trong môi trường, ngăn chặn lây lan dịch bệnh chúng ta cần phải vệ sinh sát trùng chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi.
Để đạt được hiệu quả cao, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Quảng Xương hướng dẫn các bước thực hiện vệ sinh, sát trùng chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi như sau:
1. Nguyên tắc vệ sinh, sát trùng:
- Phải luôn luôn làm sạch tất cả phân và các chất bẩn. Khi có phân là có vi sinh vật gây bệnh, đặc biệt là Salmonella.
- Chỉ dùng thuốc sát trùng sau khi đã làm sạch bề mặt.
- Phải để khô hoàn toàn vì vi sinh vật gây bệnh không thể sống trong môi trường khô.
2. Quy trình vệ sinh, sát trùng:
Bước 1 - Làm sạch chất hữu cơ trước khi rửa:
Hầu hết các thuốc sát trùng không có tác dụng diệt khuẩn nếu dụng cụ được sát trùng không sạch sẽ. Đất, rơm, trấu, sữa, máu, phân gây bất hoạt thuốc sát trùng. Trước khi rửa bằng nước cần dùng chổi, xẻng hoặc các dụng cụ thích hợp làm sạch các chất hữu cơ bám trên nền chuồng, tường chuồng, trên bề mặt các dụng cụ chăn nuôi…
Bước 2 - Rửa sạch bằng nước:
Sau khi vệ sinh cơ học các chất hữu cơ tiến hành rửa sạch bằng nước. Đối với dụng cụ, sàn, vách ngăn… bị chất bẩn bám chặt bề mặt lâu ngày, cần ngâm nước 1-3 ngày trước khi rửa. Đối với một số chỗ khó rửa (các góc, khe …), phải dùng vòi xịt áp suất cao bằng hơi.
Bước 3 - Tẩy bằng xà phòng, nước vôi hoặc thuốc tẩy:
Dùng nước xà phòng, nước vôi 30% hoặc thuốc tẩy rửa để phun, dội rửa lên nền hoặc ngâm các dụng cụ chăn nuôi.
Bước 4 - Sát trùng bằng thuốc sát trùng:
Dùng thuốc sát trùng với liều lượng phù hợp. Cần kiểm tra pH nguồn nước trước khi pha loãng. Không được dùng nước cứng để pha thuốc sát trùng vì sẽ làm giảm hoặc làm mất tác dụng của thuốc sát trùng. Dùng nước có nhiệt độ phù hợp để pha loãng thuốc
Lưu ý: thời hạn dùng thuốc và thời hạn dùng dung dịch thuốc sát trùng đã pha loãng. Cần đảm bảo đủ thời gian cho thuốc tiếp xúc với dụng cụ được sát trùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Khi phun thuốc sát trùng, phải mặc quần áo bảo hộ lao động.
Bước 5 - Để khô:
Sau khi khử trùng bằng thuốc, cần phải để khô dụng cụ và trang thiết bị. Với chuồng nuôi, thời gian để khô trước khi thả gia súc, gia cầm vào là 1-2 ngày, không được để khô dưới 12 giờ.
Mỗi loại thuốc sát trùng khác nhau có tác dụng khác nhau, hiệu quả khác nhau, giá thành khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn thuốc sát trùng cũng là một chỉ tiêu quan trọng quyết định đến hiệu quả sử dụng cũng như hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.
Đối với chuồng nuôi không có gia súc nên dùng các thuốc có hoạt tính cao như Fóc môn, thuốc tím hoặc dùng vôi... vừa có tác dụng mạnh, vừa rẻ tiền.
Đối với chuồng nuôi có gia súc cần dùng các thuốc có thành phần Iodine như Han-iodine, Phar-iodine... để tránh gây hại cho vật nuôi.

Hướng dẫn các biện pháp phòng, chống rét cho đàn vật nuôi
Hiện tại, thời tiết đã trở rét và khả năng xảy ra rét đậm, rét hại trên diện rộng kéo dài. Nhiệt độ thấp nhất về đêm và sáng ở vùng đồng bằng phổ biến từ 8-110C. Do đó, người dân cần tích cực, chủ động trong việc phòng, chống rét cho đàn vật nuôi để hạn chế thấp nhất thiệt hại từ tác động của thời tiết gây ra.
Để kịp thời ứng phó với các đợt rét đậm, rét hại, phòng chống rét cho đàn vật nuôi, Chi cục Chăn nuôi và Thú y hướng dẫn bà con chăn nuôi thực hiện một số biện pháp phòng, chống rét cho vật nuôi như sau:
Về chuồng trại phải đựợc che chắn tránh gió lùa. Dùng bạt, bao ni lông, phên nứa để quây xung quanh chuồng. Tuy nhiên không nên che kín, chỉ che qua chiều cao của con vật, khoảng từ 1,8-2 m. Nền chuồng phải lót rơm, rạ , lá khô, chuẩn bị trấu, củi để đốt sưởi. Đối với trâu bò nên dùng bao tải, tấm chăn để làm áo choàng chống rét Vệ sinh chuồng trại: Chuồng trại phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, cần thường xuyên quét dọn vệ sinh chuồng trại. Định kỳ phun thuốc khử trùng từ 2-3 tuần một lần để tăng cường việc vệ sinh tiêu độc khử trùng. Có thể sử dụng một số loại thuốc sát trùng như Benkocid, Virkon, HanIotdin, Farm Fluid…Khi sử dụng phải chú ý tuân theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất.
Về chăm sóc nuôi dưỡng đối với gia cầm: Thực hiện tốt quy trình úm cho gia cầm nhỏ, lưu ý đối với các giống gà mọc lông chậm hoặc ít lông (gà chọi, gà Mía, Đông Tảo,…) khả năng chịu lạnh kém cần có biện pháp chống rét thích hợp (che chắn chuồng tránh gió lùa trực tiếp, tăng nguồn nhiệt bằng cách bổ sung thêm bóng điện, bóng hồng ngoại; Không thả gia cầm ra vườn, đối trong những ngày có rét đậm, rét hại,…). Cho gia cầm uống nước ấm, bổ sung chất điện giải, B. comlex, men tiêu hóa nhằm nâng cao sức đề kháng vật nuôi.
Về chăm sóc nuôi dưỡng đối với lợn, nên có chuồng úm đối với lợn con theo mẹ. Không cọ rửa chuồng hoặc tắm cho lợn vào những ngày mưa rét nhiệt độ xuống dưới 120C. Cung cấp khẩu phần ăn đảm bảo đầy đủ, cân đối chất dinh dưỡng đối với từng đối tượng lợn, giai đoạn nuôi. Cho uống đủ nước sạch, bổ sung thêm các Vitamin tổng hợp, men tiêu hoá trộn vào nước uống, thức ăn.
Đối với trâu, bò, cung cấp đủ thức ăn thô xanh cho trâu bò, với định mức bằng 10% trọng lượng cơ thể. Ví dụ bò nặng 300 kg, cần cho bò ăn 30 kg cỏ xanh một ngày. Đồng thời bổ sung thêm 0,5-1kg thức ăn tinh/con/ngày (bột ngô, bột sắn, cám gạo,.. để trâu bò có đủ năng lượng chống rét. Đối với những ngày rét đậm cần đun nước ấm cho trâu bò uống, bổ sung thêm muối ăn với định lượng 5gam/100kg trọng lượng cơ thể nhằm tăng khả năng trao đổi chất và nâng cao sức đề kháng cơ thể. Cung cấp thức ăn xanh ủ chua cho trâu bò như ủ chua cỏ voi, VA06, thân cây ngô,.. với lượng 7-10 kg/ngày, kết hợp ăn thêm cỏ xanh, rơm nhằm nâng cao tỷ lệ tiêu hóa và đảm bảo sức khỏe cho đàn trâu bò trong mùa rét. Ngoài các biện pháp nêu trên bà con cần đẩy mạnh công tác phòng bệnh như thực hiện tốt công tác vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng trại, tiêm đầy đủ các loại vacxin theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Hàng ngày theo dõi tình trạng đàn vật nuôi để phát hiện, xử lý kịp thời những con có dấu hiệu bất thường do đói, rét, dịch bệnh.
Về thời điểm chăn thả, bà con cần thường xuyên theo dõi bản tin dự báo thời tiết để có kế hoạch phòng, chống rét cho trâu bò đạt hiệu quả cao. Tốt nhất những ngày gió rét dưới 12 độ C thì nên giữ gia súc ở tại chuồng, không nên cho đi chăn thả.

Dịp cuối năm, nhu cầu về các loại thực phẩm, trong đó có thịt gia súc, gia cầm, trứng các loại sẽ cao hơn các giai đoạn khác trong năm. Để bảo đảm nguồn cung thực phẩm, ổn định thị trường cho người tiêu dùng, ngành nông nghiệp đã có nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh tái đàn vật nuôi.

Xuất phát từ nhu cầu sản xuất, đặc biệt là ở vùng cận đô thị về chăn nuôi đối tượng có giá trị cao. Năm 2021 - 2022, Trung tâm Khuyến nông Phú Thọ đã triển khai thực hiện mô hình “Nuôi lợn rừng lai sinh sản” tại 02 điểm: xã Kim Đức, thành phố Việt Trì và xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao quy mô nông hộ, chăn nuôi theo phương thức bán chăn thả, đảm bảo an toàn dịch bệnh, vệ sinh môi trường.

Để đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì việc sản xuất thực phẩm theo hướng hữu cơ, sản xuất thực phẩm sạch là xu hướng tất yếu theo yêu cầu của xã hội, của người tiêu dùng...