Trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng, việc đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn lợn là vấn đề rất quan trọng và đang được người chăn nuôi quan tâm. Tuy nhiên, hiện nay người chăn nuôi phải đối mặt với nhiều khó khăn trong công tác phòng chống dịch bệnh, đặc biệt là bệnh dịch tả lợn Châu phi đã gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi và gây tổn thất lớn cho ngành chăn nuôi.

Hình ảnh minh họa

Cách phòng và kiểm soát bệnh lở mồm long móng ở trang trại
Phòng bệnh lở mồm long móng bằng vaccine vẫn là phương pháp hiệu quả nhất hiện nay, đối với trại không nằm trong vùng dịch bệnh, chủng virus làm vaccine nên là chủng đang lưu hành trong khu vực hay là chủng dự đoán có nguy cơ cao nhất.
- Heo đực mỗi năm tiêm phòng vaccine 3 lần.
- Heo nái tiêm trước khi đẻ 4 tuần.
- Heo con tiêm lần 1 lúc 14 ngày tuổi nếu mẹ không tiêm vaccine trước đó hoặc tiêm lúc 2,5 tháng tuổi nếu mẹ có tiêm vaccine trước đó, lần hai cách lần một 1 tháng sau đó.
- Heo hậu bị tiêm mũi 1 lúc 7 tuần tuổi, mũi 2 lúc 11 tuần tuổi, mũi 3 lúc 25 tuần tuổi.
Đối với trại ở trong vùng có dịch màtrước đó trang trại không tiêm phòng vaccine hoặc có tiêm nhưng không phải chủng virus đang nổ dịch thì ta nên tái chủng tổng đàn bằng chủng virus giống với chủng đang nổ dịch, trừ các đối tượng sau là không nên tiêm: heo con nhỏ hơn 3 tuần tuổi, heo đang ốm, heo 1 tháng nữa sẽ bán. Và nên tiêm sớm hơn bình thường 3-4 tuần.
Lưu ý rằng vaccine phòng bệnh Lở mồm long móng có tính kháng nguyên rất mạnh nên khi tiêm hay bị sốc vaccine: heo có thể bị sẩy thai, run, mẩn đỏ sau khi tiêm. Bởi vậy khi tiêm vaccine cần lưu ý giã đông đúng cách, để vaccine về nhiệt độ phòng trước khi tiêm, luôn chuẩn bị thuốc chống sốc như cafein, efidrin cùng xi lanh, nước.
Thời gian bảo hộ của vaccine tùy thuộc vào chương trình vaccine của quốc gia đó, Lượng kháng thể mẹ truyền, và dịch tễ trong vùng tại thời điểm làm vaccine.
Bên cạnh việc sử dụng vaccine thì chương trình phòng bệnh từ bên ngoài cũng không kém phần quan trọng. Các biện pháp chủ yếu là kiểm soát khách ra vào, xe cộ, súc vật khác thả vào khu vực chăn nuôi. Phun thuốc sát trùng phòng bệnh khi những địa phương kế bên bị bệnh. Các thuốc sát trùng phun 2 lần trong ngày.

KIỂM TRA VSTY, ATTP DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN NĂM 2024Thực hiện văn bản số 40/CN&TY-KTNV của Chi cục Chăn nuôi và Thú y Phú Thọ ngày 24/1/2024 về việc triển khai lấy mẫu giám sát VSTY, ATTP dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024. Trạm Chăn nuôi và Thú y Phù Ninh đã phối hợp với Chi cục Chăn nuôi Thú y và UBND các xã Phú Lộc, Phú Nham triển khai lấy mẫu, kiểm tra test nhanh các chất cấm trong chăn nuôi, cụ thể: Trạm CN&TY Phù Ninh đã thực hiện lấy 11 mẫu nước tiểu trên lợn tại 05 cơ sở giết mổ nhằm kiểm tra tồn dư các chất cấm: salbutamol, Ractopamin và Clenbuterol; Thực hiện lấy 01 mẫu nước tiểu trên trâu bò tại 01 cơ sở chăn nuôi để kiểm tra tồn dư chất cấm salbutamol. Kết quả, qua test nhanh các mẫu kiểm tra đều âm tính, không phát hiện có tồn dư chất cấm.Việc tăng cường công tác kiểm tra VSTY, ATTP được thực hiện thường xuyên, đảm bảo an toàn thực phẩm đối với động vật và sản phẩm động vật lưu thông trên thị trường, kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm, tạo niềm tin cho người tiêu dùng trên địa bàn.Trạm CN&TY Phù Ninh

Tổ chức giao bò thuộc chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững tại Huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ.

CÁCH PHÒNG CHỐNG CÚM GIA CẦM A(H5N1)
Bệnh cúm gia cầm lây sang người hay còn gọi là Virus cúm A (H5N1) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút cúm A(H5N1) gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp, qua tiếp xúc với vật dụng bị nhiễm mầm bệnh, tiếp xúc và sử dụng gia cầm ốm, chết do nhiễm cúm A(H5N1).
Bệnh cúm gia cầm lây sang người A(H5N1) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút cúm A(H5N1) gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp, qua tiếp xúc với vật dụng bị nhiễm mầm bệnh, tiếp xúc và sử dụng gia cầm ốm, chết do nhiễm cúm A(H5N1), ăn thịt gia cầm, sản phẩm gia cầm chưa nấu chín kỹ. Bệnh có biểu hiện: sốt, ho, mệt mỏi, đau người, đau cơ, đau họng. Bệnh diễn biến nhanh và có thể dẫn đến tử vong, hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh cho người.
Để chủ động phòng chống dịch, bệnh cúm A(H5N1) lây từ gia cầm sang người, Chị cục chăn nuôi và Thú y khuyến cáo mạnh mẽ người dân thực hiện các biện pháp sau:
1.Không ăn gia cầm, các sản phẩm gia cầm ốm, chết và không rõ nguồn gốc; đảm bảo ăn chín, uống sôi; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn.
2.Không giết mổ, vận chuyển, mua bán gia cầm và sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc.
3.Khi phát hiện gia cầm ốm, chết tuyệt đối không được giết mổ và sử dụng mà phải thông báo ngay cho chính quyền địa phương và đơn vị thú y trên địa bàn.
4.Khi có biểu hiện cúm như sốt, ho, đau ngực, khó thở có liên quan đến gia cầm phải đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời.
 

Bệnh tai xanh ở lợn hay còn được biết đến với tên gọi khác hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính do một loại virus thuộc giống Arterivirus gây ra. Bệnh lây lan nhanh chóng và gây chết nếu không có biện pháp điều trị kịp thời. Vius gây bệnh tai xanh ở lợn có thể lây truyền qua không khí, qua tiếp xúc trực tiếp, qua dụng cụ chăn nuôi, tinh dịch và qua vật chủ trung gian (ruồi, muỗi, ve,..). Virus tồn tại trong cơ thể vật nuôi và lây bệnh trong vòng từ 2 - 3 tháng.
Khi lợn mắc bệnh tai xanh sẽ dễ mắc các bệnh bội nhiễm khác như: Bệnh tụ huyết trùng, bệnh Glasser, bệnh E.coli, bệnh viêm phổi,…
Nhận biết triệu chứng bệnh tai xanh ở lợn:
Biểu hiện của bệnh tai xanh nặng hay nhẹ còn tùy thuộc vào chủng virus, tuổi lợn, sức đề kháng của lợn cũng như quá trình chăm sóc của chủ nuôi. Lợn nái, lợn con, lợn thịt và lợn đực sẽ có những triệu chứng bệnh lý khác nhau.
Lợn nái:
Lợn nái có thể xảy thai vào giai đoạn cuối, thai chết lưu ở giai đoạn hai hoặc bị chết yểu sau khi sinh ra. Lợn có dấu hiệu sốt cao, lên đến 40 – 42ºC. Lợn bị viêm phổi, tiêu chảy, khó thở, thở nhanh, chảy nước mũi. Dấu hiệu đặc trưng là tai chuyển màu từ hồng => đỏ thâm => xanh => tím đen => tử vong. Heo nái nuôi con có biểu hiện mất sữa, viêm vú, da biến màu và sinh non. Tỷ lệ chết 10%.
2. Lợn con theo mẹ
Bệnh tai xanh ở lợn sẽ có dấu hiệu gầy yếu, sức sống thấp. Lợn bú khó khăn, mắt có ghèn màu nâu, da có nhiều vết phồng rộp. Lợn bị tiêu chảy, ủ rũ, viêm phổi dẫn đến khả năng tử vong cao khoảng 30 - 50%.
3. Lợn thịt, lợn cai sữa
Một số con biếng ăn, chậm lớn, lông cứng; Sốt cao trên 40 oC; Tai lạnh, chân sau yếu, đi loạng choạng; Màu da chuyển từ hồng đỏ sang tím xanh nhạt; Lợn hắt hơi, thở nhanh; Tỷ lệ chết từ 12 - 15%, đa phần bị bội nhiễm các bệnh khác dẫn đến tỉ lệ chết 100% nếu không điều trị kịp thời.
4. Lợn đực giống
Lợn bị bệnh tai xanh sẽ có các dấu hiệu ban đầu là sốt, bỏ ăn, đờ đẫn và khó thở. Lợn giảm hưng phấn, mất tính dục và lượng tinh dịch ít đi.
Bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng lợn nái và lợn con có tỷ lệ mắc bệnh nhiều hơn. Nếu không được phát hiện sớm, điều trị và cách ly kịp thời có thể gây chết hàng loạt.
Bệnh tích
Màu da tím tái ở tai, mõm, bụng; Viêm phổi kẽ; Ở xoang bụng có tích dịch; Hạch bạch huyết sưng to hơn bình thường; Lợn xuất huyết đa phủ tạng; Bệnh tích ở cổ tử cung; Phương pháp chẩn đoán
Ngoài việc nhận biết bệnh tai xanh ở lợn thông qua các triệu chứng lâm sàng thì bạn cần thực hiện các phương pháp chẩn đoán để phân biệt với các loại bệnh tương tự.
Bạn có thể lấy mẫu máu của lợn bị nhiễm bệnh đi xét nghiệm huyết thanh bằng phương pháp ELISA để kiểm tra, đánh giá nồng độ kháng thể trên tổng đàn.
Cách chữa bệnh tai xanh ở lợn
Bệnh tai xanh do virus gây ra nên không có thuốc đặc hiệu để điều trị, nếu lợn có sức đề kháng tốt và không bị bội nhiễm với các bệnh khác thì có thể tự khỏi. Tuy nhiên, trên thực tế có đến 90% lợn bị mắc bệnh tai xanh sẽ bị bội nhiễm các bệnh khác nên tỷ lệ chết cao hơn. Người nuôi có thể thực hiện các cách khống chế dịch bệnh như sau:
Tiêu độc, sát trùng chuồng trại bằng các loại thuốc chuyên dụng.
Nâng sức đề kháng toàn đàn bằng việc bổ sung chế phẩm sinh học và Vitamin C trộn cho ăn. Khống chế các bệnh kế phát khác (tùy vào từng loại bệnh). Bố trí tiêm phòng khi hết bệnh và ổn định. Cách phòng bệnh trước khi có dịch
Định kỳ tiêm phòng vaccine bệnh tai xanh, dịch tả, tụ huyết trùng, thương hàn, các bệnh thường gặp trên lợn.
Thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, vitamin nhằm tăng sức đề kháng cho lợn.
Giữ chuồng trại mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.
Vệ sinh bên ngoài và bên trong chuồng trại 1 lần/ ngày.
Bổ sung thêm chế phẩm sinh học vào thức ăn cho lợn nhằm khống chế vi khuẩn gây bệnh trên đường hô hấp và tiêu hóa của lợn.
Định kỳ xét nghiệm bệnh bằng máy Pockit PCR để phát hiện sớm virus, vi khuẩn gây bệnh.
2. Phòng bệnh khi dịch bệnh bùng phát
Những con bị nhiễm bệnh cần được cách ly ra khu vực riêng.
Tuyệt đối không giết mổ, vứt xác lợn chết xuống sông mà cần thực hiện tiêu hủy theo quy định của ngành thú y.
Người tiêu dùng không mua lợn bị nhiễm bệnh.
Vệ sinh dụng cụ chăn nuôi, máng ăn, giày dép khi vào trang trại.
 

TĂNG CƯỜNG PHÒNG CHỐNG BỆNH DẠI
Hiện tại, vi rút Dại lưu hành trên đàn chó tại hầu hết các địa phương trong cả nước, vì vậy nguy cơ bùng phát bệnh dại trên đàn chó mèo là rất cao. Từ đầu năm 2024 đến nay cả nước Việt Nam đã có 18 người tử vong do bệnh Dại tại 14 tỉnh, thành phố (tăng 9 ca so với cùng kỳ năm 2023).
Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ tính đến ngày 03/4/2024: Phát hiện 07 ca bệnh Dại trên đàn chó tại 04 huyện Thanh Sơn (01 ca tại xã Thục Luyện), Thanh Thủy (03 ca; trong đó xã Tu Vũ (01 ca), Hoàng Xá (02 ca), Hạ Hòa (01 ca tại xã Vô Tranh), Thanh Ba (01 ca tại xã Lương Lỗ) và thị xã Phú Thọ (01 ca tại phường Âu Cơ).
Mùa hè sắp tới, thời tiết nắng nóng là môi trường thuận lợi để bệnh Dại bùng phát mạnh, trong khi thói quen nuôi chó, mèo thả rông và tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi chưa được người dân thực sự quan tâm, chú trọng. vì vậy nguy cơ chó mèo mắc dại cắn sang người là rất lớn.
Người dân tuyệt đối không chủ quan, lơ là, mất cảnh giác với bệnh Dại và cần thực hiện tốt các biện pháp khuyến cáo sau:
1. Cách phòng bệnh tốt nhất là phải tiêm phòng 100% cho chó, mèo đầy đủ và nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.
2. Nuôi chó phải xích, nhốt, khi ra đường phải mang rọ mõm.
3. Diệt chó chạy rông, chó vô chủ.
4. Không nên đùa nghịch, chọc phá các con vật nuôi.
5. Khi phát hiện trường hợp chó nghi Dại, chó cắn nhiều người, hoặc nhiều chó, mèo trên địa bàn ốm, chết không rõ nguyên nhân cần báo ngay với chính quyền địa phương, cơ quan y tế hoặc thú y trên địa bàn.
6. Khi bị chó, mèo cắn cần:
- Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục 15 phút.
Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường, cồn, rượu, dầu gội, bột giặt,.... Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để phòng chống bệnh Dại.
- Vết thương cần được rửa sạch với cồn 40-70 độ hoặc cồn iod.
- Không làm dập nát vết thương (nặn máu) và không khâu kín hoặc băng kín vết thương.
- Tuyệt đối không tự chữa tại nhà bằng thuốc lá dùng để đắp, rắc vào vết thương.
- Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng Dại kịp thời, tiêm càng sớm càng tốt. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh Dại.
 

* Mốt số triệu chứng của bệnh cúm gia cầm.
- Loài mắc bệnh: Bao gồm gà, vịt, ngan, ngỗng, đà điểu, các loài chim... và động vật có vú thuộc mọi lứa tuổi, bệnh có thể lây lan sang người. Thời kỳ lây truyền kéo dài từ 3 đến 7 ngày, thời gian ủ bệnh từ 1 ngày đến 3 ngày và có thể kéo dài hơn tùy theo độc lực của vi rút.
- Gia cầm bị bệnh cúm thường đi run rẩy, đầu lắc hoặc nằm tụ từng đám; đường hô hấp có biểu hiện như ho, thở khò khè, phù đầu, chảy nước mũi, mào tím tái, xuất huyết dưới da...; phân loãng có màu trắng hoặc trắng xanh...
- Tỷ lệ mắc bệnh cúm và chết tùy thuộc vào loài vật mắc bệnh, độc lực của virus gây bệnh cũng như tuổi mắc và điều kiện môi trường. Trường hợp virus gây bệnh có độc lực cao làm cho một số loại gia cầm có thể chết 100%.
* Đường lây lan của bệnh cúm gia cầm
Căn bệnh này có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp giữa các con gia cầm trong cùng đàn với nhau và cũng có thể lây lan gián tiếp qua phân thải của gia cầm, dụng cụ chăn nuôi và quần áo, giày dép,... của người hoặc phương tiện vận chuyển đi từ nơi có bệnh đến làm lây lan dịch bệnh.
* Biện pháp phòng chống bệnh cúm gia cầm
Phòng bệnh bắt buộc bằng vắc xin và thực hiện an toàn sinh học trong chăn nuôi là giải pháp tốt nhất nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của mầm bệnh như vi rút, vi khuẩn… để bảo vệ đàn gia cầm an toàn dịch bệnh.
- Chuồng nuôi gia cầm, thủy cầm phải đảm bảo diện tích phù hợp, cách xa chuồng nuôi động vật khác, xa khu dân cư, đường giao thông lớn và khu công cộng như chợ, cơ sở giết mổ động vật, trường học, bệnh viện...; có hố khử trùng, tường rào xây bao với chiều cao tối thiểu 2m. Cơ sở hành chính của trại phải cách biệt khu chăn nuôi.
- Trại nuôi gia cầm phải được phân thành các khu như: Khu ấp nở xuất bán, khu gà con, gà hậu bị, gà đẻ… và phải có khu riêng biệt để nuôi gà mới nhập về. Không nuôi nhiều loại gia súc, gia cầm trong cùng một trại. Gà nuôi thả vườn tự do nên dùng lưới quây lại thành khu để thuận lợi cho việc vệ sinh, khử trùng như đối với một trại kín.
- Cùng nhập, cùng xuất: Không nên nuôi gối các lứa và luân chuyển trong cùng một trại. Sau mỗi đợt xuất bán hết gia cầm, phải vệ sinh tiêu độc, khử trùng và để trống chuồng trong một thời gian rồi mới thả đợt mới. Thực hiện cách ly và kiểm soát gia cầm giống mới nhập về ít nhất 14 ngày.
- Hạn chế khách tham quan, người vào khu chăn nuôi cần có quần áo, bảo hộ lao động đảm bảo vệ sinh dùng riêng trong khu chăn nuôi và hạn chế đi lại; đồng thời có biện pháp ngăn các động vật như chó, mèo, chim, chuột, côn trùng khác xâm nhập vào chuồng nuôi, trại.
- Dụng cụ, thiết bị chăn nuôi, thức ăn, nước uống: Mỗi khu trại chăn nuôi phải có dụng cụ riêng, không mang các sản phẩm thịt gia cầm vào trại để sử dụng.
- Các phương tiện vận chuyển trước khi vào trại phải được khử trùng bằng hoá chất và xử lý kỹ phần bánh xe, gầm xe.
- Vệ sinh chuồng trại: Định kỳ hàng tuần phải vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ khu vực chuồng trại; phát quang, khơi thông cống rãnh, rắc vôi bột, phun xịt thuốc sát trùng, thu dọn, xử lý kỹ chất thải trong trại, chất độn chuồng thay ra phải được khử trùng hoặc chôn, đốt.
- Phải có hố sát trùng, dụng cụ phun xịt ở cổng trại; khu chăn nuôi phải có các khay đựng thuốc sát trùng; hàng ngày phải vệ sinh dụng cụ chăn nuôi như xô, chậu, máng ăn, máng uống …
- Khi thấy gia cầm có hiện tượng ốm, chết nghi mắc cúm gia cầm, phải báo ngay cho cán bộ thú y và chính quyền địa phương. Không bán hoặc ăn thịt gia cầm ốm, gia cầm trong đàn bị bệnh, không vứt xác gia cầm chết và chất thải bừa bãi.
- Gia cầm đã tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm chỉ được xuất bán, giết thịt sau khi tiêm phòng đủ 14 ngày và gia cầm phải khoẻ mạnh, không có biểu hiện bệnh./.

Tuyên truyền về công tác phòng, chống bệnh cúm gia cầm