Ngày 13/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 tại các tỉnh phía Bắc.

Chủ trì Hội nghị có đồng chí Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; đồng chí Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi và đồng chí Nguyễn Huy Nhuận, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ. Tham dự hội nghị có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thống kê; lãnh đạo các sở, chi cục chuyên ngành, Trung tâm Khuyến nông, Trung tâm Giống cây trồng và cơ quan thống kê các tỉnh, thành phố phía Bắc; cùng đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả sản xuất trồng trọt, công tác thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026; phân tích những khó khăn, hạn chế và đề ra các giải pháp về thời vụ, cơ cấu giống, phòng trừ sinh vật gây hại, bảo đảm nguồn nước tưới, tiêu, đáp ứng yêu cầu sản xuất năm 2027.

Toàn cảnh hội nghị

Phát biểu tại hội nghị, ông Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết năm 2026, sản xuất trồng trọt tại các tỉnh phía Bắc cơ bản duy trì ổn định, mặc dù chịu tác động của thời tiết bất thường, thiên tai và những khó khăn trong quá trình kiện toàn tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Kết quả đạt được là nhờ sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, sự chủ động của các địa phương và sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học với người sản xuất.

Đồng chí Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, phát biểu tại hội nghị

Theo kết quả báo cáo, diện tích lúa năm 2026 của các tỉnh phía Bắc ước đạt 2,1 triệu ha, giảm 64,5 nghìn ha so với năm 2025. Tuy nhiên, năng suất bình quân đạt 58,59 tạ/ha, tăng 2,23 tạ/ha; sản lượng đạt 12,5 triệu tấn, tăng 114,3 nghìn tấn so với năm trước; Sản xuất rau màu tiếp tục phát triển ổn định. Kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của việc nâng cao năng suất trong duy trì và gia tăng sản lượng, nhất là trong điều kiện diện tích gieo trồng có xu hướng giảm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, sản xuất trồng trọt vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Thời tiết cực đoan, mưa lớn gây ngập úng, nắng nóng và thiếu nước cục bộ ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng. Tình hình sinh vật gây hại diễn biến phức tạp; giá vật tư đầu vào, chi phí vận chuyển biến động, trong khi thị trường tiêu thụ nông sản chưa ổn định. Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, gắn sản xuất với tiêu thụ và năng lực chuyên môn tại cơ sở ở một số địa phương còn hạn chế. Đáng chú ý, theo nhận định được nêu tại hội nghị, hiện tượng El Nino có thể tác động đến thời tiết cuối năm 2026 và đầu năm 2027, làm gia tăng nguy cơ mùa đông ấm và ảnh hưởng đến tình hình phát sinh, phát triển của một số đối tượng sinh vật gây hại. Trước tình hình đó, các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, tăng cường công tác dự tính, dự báo, kịp thời điều chỉnh khung thời vụ và phương án điều tiết nguồn nước phù hợp với điều kiện thực tế.

Đồng chí Bùi Xuân Phong, Trưởng phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, phát biểu tại hội nghị

Trình bày định hướng sản xuất những tháng cuối năm 2026 và năm 2027, ông Bùi Xuân Phong, Trưởng phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đề nghị các địa phương tập trung chỉ đạo đồng bộ các giải pháp, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2026, đồng thời chuẩn bị tốt các điều kiện cho sản xuất vụ Đông Xuân 2026 - 2027. Việc bố trí thời vụ và cơ cấu giống cần căn cứ vào diễn biến thời tiết, nguồn nước, điều kiện canh tác và nhu cầu thị trường. Các địa phương cần gắn sản xuất lúa mùa sớm với bố trí cây trồng vụ Đông, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích.

Đối với vụ Đông Xuân 2026 - 2027, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến cáo hạn chế tối đa trà lúa Xuân sớm, chỉ bố trí tại những khu vực có điều kiện đặc thù; ưu tiên mở rộng trà Xuân muộn với các giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh bất thuận. Đồng thời, khuyến khích mở rộng diện tích lúa lai tại những vùng phù hợp; mỗi địa phương lựa chọn từ 3 - 4 giống chủ lực và 3 - 4 giống bổ sung, bảo đảm phù hợp với điều kiện sinh thái và yêu cầu sản xuất. Đối với công tác bảo vệ thực vật, cần tăng cường theo dõi, dự tính, dự báo tình hình sinh vật gây hại trên các loại cây trồng; hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả, an toàn;  Cùng với đó, các địa phương cần chỉ đạo gieo trồng hết diện tích theo kế hoạch, áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm nước, chủ động lấy nước theo lịch vận hành, xả nước từ các hồ chứa để tích trữ trong hệ thống thủy lợi, bảo đảm đủ nước làm đất và gieo cấy vụ Đông Xuân 2026 - 2027.

Đối với nhiệm vụ thủy lợi, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận hành và tưới tiêu, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, đề nghị các địa phương sớm xây dựng phương án điều tiết, phân phối nguồn nước; rà soát hiện trạng hệ thống công trình thủy lợi, hồ chứa, kênh mương và chủ động phương án bảo đảm tưới, tiêu, phòng, chống hạn hán, thiếu nước, ngập úng. Những khu vực có nguy cơ thiếu nước cần được rà soát, khoanh vùng cụ thể để chủ động bố trí nguồn nước bổ sung hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp. Các địa phương cần hạn chế gieo sạ tại những diện tích không bảo đảm điều kiện cấp nước, tránh nguy cơ thiếu nước trong quá trình sinh trưởng, phát triển của cây trồng.

Theo kế hoạch dự kiến phục vụ gieo cấy cho 6 tỉnh, thành phố khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ, lịch lấy nước vụ Đông Xuân 2026 - 2027 gồm 2 đợt, với tổng thời gian 12 ngày. Đợt 1 dự kiến từ ngày 21 đến ngày 25/1/2027, Đợt 2 dự kiến từ ngày 16 đến ngày 22/2/2027 phục vụ các công trình lấy nước. Để sử dụng hiệu quả nguồn nước, các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi; chủ động nạo vét kênh mương, sửa chữa công trình hư hỏng, khơi thông dòng chảy và hướng dẫn người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Đồng chí Nguyễn Huy Nhuận, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ 
phát biểu tại hội nghị

Đối với tỉnh Phú Thọ, việc phối hợp tổ chức hội nghị là dịp để tăng cường trao đổi chuyên môn, tiếp thu định hướng chỉ đạo của các cơ quan trung ương, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm tổ chức sản xuất với các địa phương phía Bắc. Những nội dung được thảo luận tại hội nghị có ý nghĩa thiết thực đối với công tác chỉ đạo, điều hành sản xuất nông nghiệp của tỉnh, nhất là trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, sử dụng bền vững tài nguyên và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở định hướng và các giải pháp được trao đổi tại hội nghị, Phú Thọ sẽ tiếp tục chú trọng công tác chỉ đạo sản xuất theo điều kiện thực tế; bố trí thời vụ, cơ cấu giống hợp lý; chủ động bảo đảm nguồn nước tưới, tiêu; tăng cường dự tính, dự báo và phòng trừ sinh vật gây hại. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và các nguồn lực phục vụ sản xuất.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, đơn vị chuyên môn, doanh nghiệp và người sản xuất, các giải pháp được triển khai đồng bộ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất trồng trọt, chủ động ứng phó với những yếu tố bất lợi, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi kế hoạch sản xuất nông nghiệp năm 2027.

Hữu Tuấn – Trung tâm Khuyến nông