Từ ngày 12/5/2026 đến ngày 15/5/2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ đã tổ chức đoàn tham quan học tập các mô hình phát triển kinh tế vườn đồi tại tỉnh Điện Biên và Sơn La. Tham dự đoàn tham quan học tập có đại diện lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ; đại diện lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, cán bộ khuyến nông, cộng tác viên khuyến nông cùng các hộ sản xuất tiêu biểu trên địa bàn các xã Tam Đảo, Bình Xuyên, Mường Thàng, Bản Nguyên, Chí Đám. 

Đoàn thăm quan học tập được cán bộ Khuyến nông tỉnh Sơn La, Điện Biên giới thiệu và hỗ trợ thăm quan các mô hình sản xuất nông nghiệp tiêu biểu trên địa bàn. Các mô hình đều có những cách làm hiệu quả trong tổ chức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và tiêu thụ nông sản. 

Đoàn thăm quan học tập được chia sẻ kinh nghiệm tại mô hình trồng nho không hạt đạt chứng nhận OCOP3 sao tỉnh Sơn La

Qua chương trình thăm quan, chia sẻ của cơ sở, địa phương, các đại biểu đã trao đổi thảo luận sôi nổi tại hiện trường để học hỏi ứng dụng sản xuất tại địa phương thời gian tới. Các mô hình được đông đảo đại biểu quan tâm như mô hình sản xuất chanh leo ứng dụng công nghệ tưới tự động của Hợp tác xã “Vì một Điện Biên Phát triển” tại tỉnh Điện Biên, mô hình phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm của Công ty cổ phần Duy Khánh tại tỉnh Sơn La…

Hợp tác xã Vì một Điện Biên Phát triển tại xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên là mô hình tiêu biểu trong ứng dụng công nghệ tưới tự động và chuyển đổi số vào sản xuất nông nghiệp. Tại đây, đoàn công tác đã được cơ sở chia sẻ về cách thức tổ chức sản xuất, định hướng phát triển và kinh nghiệm tiêu thụ nông sản theo hướng hiện đại. Theo Ông Trần Văn Sơn - Giám đốc HTX, sản phẩm chủ lực hiện nay của đơn vị là cây chanh leo với quy mô sản xuất khoảng 12 ha, với 9 thành viên tham gia liên kết sản xuất. Toàn bộ diện tích đều được ứng dụng hệ thống tưới nước tự động nhằm tiết kiệm công lao động, chủ động nguồn nước và nâng cao hiệu quả canh tác. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, năng suất chanh leo đạt bình quân khoảng 40 tấn/ha, với giá bán ổn định ở mức khoảng 20.000 đồng/kg, tính bình quân, mỗi ha chanh leo tổng doanh thu khoảng 800 triệu đồng/năm. Đây là mức doanh thu khá cao đối với sản xuất nông nghiệp vùng đồi núi, cho thấy hiệu quả rõ nét của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng kỹ thuật hiện đại trong sản xuất.

Đoàn thăm quan học tập trao đổi tại mô hình sản xuất chanh leo theo tiêu chuẩn xuất khẩu tại tỉnh Điện Biên

Các đại biểu quan tâm không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế mà còn ở tư duy phát triển thị trường của Hợp tác xã. Thay vì phụ thuộc vào một thương lái hay một doanh nghiệp thu mua duy nhất, HTX đã chủ động xây dựng nhiều kênh bán hàng nhằm giảm rủi ro của thị trường. Ông Trần Văn Sơn chia sẻ “Muốn phát triển bền vững thì không thể chỉ trông chờ vào một đầu ra. Hợp tác xã đang đẩy mạnh bán hàng qua nhiều kênh khác nhau, đặc biệt là các nền tảng số để chủ động tiếp cận khách hàng”. Một trong những điểm mới của mô hình là việc ứng dụng mạnh mẽ truyền thông số trong quảng bá nông sản. Các thành viên HTX thường xuyên xây dựng nội dung video, livestream trực tiếp tại vườn trên các nền tảng mạng xã hội để giới thiệu quy trình sản xuất, quảng bá sản phẩm và tương tác trực tiếp với khách hàng. Cách làm này không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng thông qua tính minh bạch trong sản xuất. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số đang ngày càng tác động mạnh tới lĩnh vực nông nghiệp.

Tại tỉnh Sơn La, đoàn được thăm quan một số mô hình sản xuất nông nghiệp tiêu biểu trên địa bàn. Trong đó, mô hình của Công ty cổ phần Duy Khánh tại phường Chiềng Sinh được các đại biểu quan tâm. Nhờ định hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm, được thành lập từ năm 2018, đơn vị hiện phát triển theo hướng trang trại tổng hợp kết hợp giữa trồng trọt, chăn nuôi và du lịch sinh thái. Ông Đào Duy Khánh, Giám đốc công ty cho biết, trên diện tích 12 ha với các loại cây trồng chủ lực của đơn vị gồm nho hạ đen, chanh leo vàng, nhãn ánh vàng, na và cà phê…. Ngoài ra, doanh nghiệp còn kết hợp chăn nuôi bò nhằm tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp, từng bước hình thành mô hình sản xuất tuần hoàn, nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Đoàn thăm quan học tập trao đổi kỹ thuật chăm sóc cây na thái tại mô hình trồng tỉnh Sơn La

Sản phẩm nho của đơn vị đã được cấp chứng nhận sản xuất an toàn và đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Không chỉ tập trung vào sản xuất nông sản đơn thuần, Công ty cổ phần Duy Khánh còn định hướng phát triển theo mô hình “Nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm”. Du khách khi đến tham quan có thể trực tiếp trải nghiệm vườn nho, thưởng thức sản phẩm tại chỗ và tìm hiểu quy trình sản xuất nông nghiệp sạch. Tổng lợi nhuận sau khi trừ chi phí hiện đạt trung bình trên 3 tỷ đồng/năm. Đây là kết quả cho thấy hiệu quả của hướng phát triển đa giá trị trong nông nghiệp, sản xuất không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra dịch vụ, trải nghiệm và giá trị thương hiệu.

Qua trao đổi, chia sẻ thực tế tại các mô hình, nhiều kinh nghiệm trong phát triển kinh tế vườn đồi đã được các đại biểu quan tâm trao đổi, học tập. Trước hết, muốn phát triển kinh tế vườn đồi hiệu quả cần thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị. Các hợp tác xã, doanh nghiệp đều cho thấy vai trò quan trọng trong việc tổ chức sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và kết nối thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa và chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất. Những mô hình cho thấy nông dân hoàn toàn có thể tận dụng các nền tảng số để quảng bá và tiêu thụ nông sản hiệu quả. Một kinh nghiệm đáng chú ý khác, là việc phát triển nông nghiệp cần gắn với xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm. Các sản phẩm OCOP, sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn ngày càng có nhiều lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm có nhiều tiềm năng mới để phát triển kinh tế vùng đồi núi. Đây không chỉ là cách nâng cao giá trị nông sản mà còn góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Thông qua chuyến thăm quan học tập, không chỉ giúp các đại biểu tiếp cận thêm nhiều cách làm hay, hiệu quả mà còn mở ra thêm những định hướng mới trong phát triển kinh tế vườn đồi gắn với nâng cao giá trị nông sản, chuyển đổi số và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững. Có thể khẳng định khi biết khai thác hợp lý tiềm năng đất đai, tổ chức sản xuất phù hợp và chủ động thích ứng với nhu cầu thị trường, kinh tế vườn đồi là hướng phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho người dân khu vực trung du, miền núi. 

Hữu Tuấn - Trung tâm Khuyến nông