Giải pháp phát triển quế bền vững trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2022-2025
Tỉnh Phú Thọ có tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh 353.456 ha, diện tích rừng và diện tích chưa thành rừng là 170.531,8 ha, chiếm 48,2 % so với tổng diện tích tự nhiên, đất có rừng 140.648,8 ha, chiếm trên 39,8% tổng diện tích tự nhiên.
Phú Thọ là tỉnh miền núi, nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng Sông Hồng và các tỉnh miền núi Tây Bắc. Tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh 353.456 ha, diện tích rừng và diện tích chưa thành rừng là 170.531,8 ha, chiếm 48,2 % so với tổng diện tích tự nhiên, đất có rừng 140.648,8 ha, chiếm trên 39,8% tổng diện tích tự nhiên. Trong đó: rừng tự nhiên: 47.419,5 ha; Rừng trồng: 93.229,3 ha. Rừng đặc dụng 15.339,5 ha (chiếm 10,9%); rừng phòng hộ 29.499,1 ha (chiếm 21%) và rừng sản xuất 95.810,2 ha (chiếm 68,1%).
* Hiện trạng phát triển quế trên địa bàn tỉnh
Với đặc điểm về điều kiện tự nhiên, đất đai thổ nhưỡng sinh thái phù hợp với phát triển cây quế. Trong những năm gần đây, diện tích trồng quế trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng lên, đã hình thành 02 vùng trồng quế tập trung tại 02 huyện Tân Sơn và Yên Lập với diện tích 2.210 ha trong đó diện tích từ 1-5 năm tuổi: 1.060,5 ha; diện tích từ 6-10 năm tuổi 717,5 ha; diện tích từ 11- 15 năm tuổi 354 ha; trên 15 năm tuổi 78 ha. Giá trị kinh tế cho 1ha quế chu kỳ 15 năm là 1.210,6 triệu đồng, trong đó: thu từ cành, lá: 81,0 triệu đồng, thu từ khai thác vỏ quế là 729,6 triệu đồng, thu từ gỗ quế là 400,0 triệu đồng; cao gấp 4-5 lần so với trồng keo, mỡ cùng chu kỳ khai thác. Đã góp phần không nhỏ vào việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống thu nhập từ rừng của người dân; nhiều hộ gia đình tại Yên Lập, Tân Sơn đã giầu lên từ trồng quế.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển quế trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: Diện tích trồng trên 2.000 ha nhưng quy mô tập trung (≥ 5ha) là không nhiều, chủ yếu là trồng nhỏ lẻ, xen kẽ cùng các diện tích cây trồng khác, chưa hình thành các khu vực trồng tập trung. Canh tác quế chủ yếu tự phát nên mật độ trồng, kỹ thuật trồng, cây giống, cách chăm sóc không theo quy chuẩn, vì vậy tốc độ sinh trưởng chậm, năng suất thấp, chất lượng sản phẩm sau khai thác (vỏ, tinh dầu,…) chưa cao, dẫn đến giá trị mang lại thấp, chưa tương xứng với tiềm năng lợi thế về đất đai, khí hậu của tỉnh, chưa hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất tới chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Sản phẩm sau khai thác chủ yếu phụ thuộc vào thương lái các tỉnh bạn nên bấp bênh trong tiêu thụ. Cơ sở tiêu thụ trong tỉnh thì ít (02 cơ sở), quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ; công nghệ chế biến tinh dầu, sản phẩm từ quế lạc hậu nên chủ yếu phục vụ làm sản phẩm nước tẩy rửa sinh học. Hoạt động chế biến và tiêu thụ sản phẩm mang tính tự phát, cơ sở tự tìm nguồn đầu ra, chưa có hoạt động hỗ trợ, quảng bá tiêu thụ sản phẩm. Cây giống đem trồng chưa đảm bảo nguồn gốc xuất xứ, chất lượng thấp, ảnh hưởng đến sinh trưởng và chất lượng sản phẩm sau thu hoạch.
* Mục tiêu và giải pháp phát triển quế trên địa bàn tình giai đoạn 2022-2025
Mục tiêu của ngành lâm nghiệp tỉnh Phú Thọ đến năm 2025 Tập trung hỗ trợ trồng mới, mở rộng diện tích cây quế tập trung đến năm 2025 đạt trên 3,0 nghìn ha tại các địa phương có điều kiện phù hợp đề hình thành vùng nguyên liệu tập trung, thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến góp phần nâng cao hiệu quả, giá trị sản phẩm; tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị ngành hàng, áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm. Để đạt được mục tiêu này, các cấp, các ngành cần cụ thể hóa thành kế hoạch và đưa ra giải pháp đồng bộ từ khâu quy hoạch vùng trồng phù hợp; thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, doanh nghiệp và huy động mọi nguồn lực xã hội cho phát triển quế; các giải pháp kỹ thuật từ khâu chọn tạo giống, trồng chăm sóc, khai thác và chế biến; chính sách, chủ trương của nhà nước; cụ thể:
Giải pháp về thông tin, tuyên truyền: Tập trung tuyên truyền, quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng và chính sách hỗ trợ về phát triển cây quế, tạo sự đồng thuận, thống nhất và hiệu quả trong tổ chức triển khai thực hiện, đảm bảo hoàn thành mục tiêu kế hoạch đề ra. Chú trọng tuyên truyền vận động các hộ dân liên kết hình thành vùng sản xuất tập trung có quy mô từ 05 ha trở lên được hưởng chính sách hỗ trợ của nhà nước;
- Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, từ tập huấn, thăm quan học tập đến viết các tin bài, xây dựng chuyên đề, phóng sự trên báo đài, video trên nền tảng mạng xã hội để tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của người sản xuất.
Giải pháp về cơ chế, chính sách: Vận dụng cơ chế, chính sách đầu tư của trung ương cho lĩnh vực lâm nghiệp vào điều kiện thực tiễn của tỉnh, đồng thời kịp thời đề xuất với tỉnh ban hành những chính sách hỗ trợ cho phát triển quế, nhất là khâu chọn tạo giống, chế biến và cơ giới hóa lâm nghiệp. Xây dựng kế hoạch gắn với quy hoạch phát triển vùng trồng quế tập trung trên địa bàn huyện Tân Sơn, Yên Lập
Giải pháp về khoa học, công nghệ: Đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong các khâu của chuỗi giá trị quế, nhất là khâu chọn, tạo giống có chất lượng, thâm canh và chế biến quế. Đẩy mạnh nghiên cứu cơ giới hóa lâm nghiệp vào các khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch chế biến quế, xây dựng mô hình canh tác quế hữu cơ để nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp.
Giải pháp về xúc tiến thương mại, phát triển thị trường: Tích cực tuyên truyền, giới thiệu sản phẩm quế OCOP, chỉ dẫn địa lý quế Phú Thọ và sản phẩm quế hữu cơ tại các lễ hội, hội chợ; phát triển thị trường gắn với các khu du lịch, các đô thị, khu dân cư lớn; củng cố, tiếp tục phát triển các điểm, các kênh phân phối chính thức và uy tín như cửa hàng giới thiệu sản phẩm, siêu thị, sàn giao dịch thương mại điện tử, hình thành hệ thống bán buôn, bán lẻ; đẩy mạnh quảng bá và bán hàng trên mạng xã hội.
- Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu liên kết với nông dân đầu tư sản xuất theo quy trình tiên tiến, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm; Tăng cường liên kết với các doanh nghiệp để giới thiệu sản phẩm quế Phú Thọ ra các thị trường trong và ngoài nước.
Đẩy mạnh phát triển ứng dụng thương mại điện tử nhằm tăng cường quảng bá, giới thiệu, kết nối tiêu thụ, xuất khẩu sản phẩm nhanh, hiệu quả, giảm thiểu các chi phí quảng bá, giới thiệu.
Với các giải pháp đồng bộ cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, các ngành, sự hưởng ứng tích cực của người dân, các chủ rừng, hy vọng giá trị của cây quế từng bước được nâng lên, cơ cấu lại ngành lâm nghiệp thêm khởi sắc, góp phần vào phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh./.
