Kết quả thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 15/4/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Phú Thọ về công tác dồn đổi, tích tụ và tập trung đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đến năm 2020
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 15/4/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về công tác dồn đổi, tích tụ và tập trung đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 6118/KH-UBND ngày 30/12/2016 về việc thực hiện dồn đổi, tích tụ và tập trung đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đến năm 2020; đồng thời kiện toàn lại Ban chỉ dồn đổi, tích tụ, tập trung đất đai tỉnh Phú Thọ gắn với thành phần Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Phú Thọ tại Quyết định số 3449/QĐ-UBND ngày 19/12/2017 và phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban chỉ đạo dồn đổi, tích tụ, tập trung đất đai của tỉnh tại Quyết định số 3457/QĐ-UBND ngày 19/12/2017, Sở Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Hướng dẫn số 2044/HD-TNMT ngày 12/10/2017 về trình tự, nội dung thực hiện công tác dồn đổi ruộng đất, tích tụ, tập trung đất đai và tổ chức hội nghị triển khai đến lãnh đạo UBND và Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện. Các huyện, thành, thị uỷ đều ban hành quyết định thành lập Ban chỉ đạo, xây dựng quy chế, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên để chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 15/4/2016 trên địa bàn; hầu hết các huyện, thành thị đã ban hành Văn bản của cấp uỷ, UBND huyện ban hành kế hoạch để chỉ đạo thực hiện. Nhìn chung công tác lãnh chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết đã được các cấp, các ngành triển khai thực hiện nghiêm túc, đảm bảo theo đúng tinh thần Nghị quyết là thực hiện dồn đổi ruộng đất có trọng tâm, trọng điểm, tập trung đất sản xuất nông nghiệp ở những xã, những vùng có điều kiện dồn đổi và các xã phấn đấu đạt chuẩn, cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới đến năm 2020. Việc thực hiện dồn đổi ruộng đất trên nguyên tắc người dân tự nguyện, bàn bạc dân chủ, thống nhất công khai thực hiện.
*Kết quả thực hiện đến hết năm 2017 tại một số huyện trên địa bàn tỉnh:
- Huyện Hạ Hòa: Trong năm 2017, trên địa bàn huyện đã dồn đổi, tích tụ, tập trung đất đai được: 291,2 ha; trong đó: Diện tích các xã đã dồn đổi: 143,1 ha tại 21 xã; diện tích đất công ích do UBND xã quản lý cho doanh nghiệp thuê đất để sản xuất là: 130,0 ha tại 02 xã (Mai Tùng 50,0 ha, Liên Phương 80,0 ha); người dân cho doanh nghiệp thuê đất để sản xuất là 18,1 ha (xã Vụ Cầu).
- Huyện Tam Nông: Trên địa bàn huyện Tam Nông có 19/20 xã, thị trấn đã có kết quả thực hiện dồn đổi ruộng đất, diện tích đã thực hiện dồn đổi là 1.550,54 ha, số hộ tham gia dồn đổi ruộng đất là 12.618 hộ, số thửa tham gia dồn đổi là 72.435 thửa, số thửa giảm là 49.022 thửa, số thửa còn lại là 23.413 thửa; diện tích đã thực hiện tích tụ đất đai là 94,84 ha, tập trung ở 6 xã, chủ yếu là ở xã Tề Lễ với các mô hình trang trại chăn nuôi; số diện tích thực hiện tập trung đất đai là 58,15 ha ở các xã Hương Nộn, Thượng Nông, Dị Nậu, Hồng Đà.
- Huyện Lâm Thao: Tại xã Vĩnh Lại đã làm tốt công tác dồn đổi ruộng đất. trước khi dồn đổi cả xã có tổng số 20.379 thửa, sau dồn đổi số thửa còn lại là 6.450 thửa (giảm 13.929 thửa).
- Huyện Cẩm Khê: Thực hiện điểm tại xã Tình Cương, đến nay công tác dồn đổi tại xã Tình Cương đã cơ bản hoàn thành. Kết quả thực hiện như sau: Theo phương án dồn đổi, diện tích tham gia dồn đổi 154,6 ha, số hộ tham gia dồn đổi 711 hộ, số thửa dồn đổi 5.784 thửa. Diện tích sau dồn đổi: 154,6 ha, Số thửa còn lại sau dồn đổi 1.800 thửa/719 hộ nhận đất (giảm 3.984 thửa). Bình quân diện tích thửa đất sau dồn đổi 860,0m2.
* Các mô hình sản xuất hiệu quả sau dồn đổi ruộng đất: Mô hình cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa được triển khai theo phương châm liền vùng, cùng trà, cùng giống để khuyến khích dồn đổi ruộng đất thành ô thửa lớn thuận lợi cho canh tác, năm 2017, có 3,16 nghìn ha đạt quy mô liền vùng từ 10 ha trở lên và tiếp tục có xu hướng mở rộng trong thời gian tới, đặc biệt là các giống nhóm Japonica. Trong đó, một số điểm triển khai cánh đồng mẫu lớn đã thực hiện công tác dồn đổi rộng đất như xã Thượng Nông – huyện Tam Nông; xã Vĩnh Lại – huyện Lâm Thao; xã Lương Lỗ, Đỗ Sơn, Đỗ Xuyên, Thanh Hà – huyện Thanh Ba; xã Tình Cương – huyện Cẩm Khê...
* Đánh giá chung: Kết quả thực hiện công tác dồn, đổi ruộng đất đã khẳng định Nghị quyết số 08/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tế cho phát triển sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Thực hiện tốt các nhiệm vụ của Nghị quyết sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá và quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.
* Hạn chế: Kết quả thực hiện dồn đổi ruộng đất chưa cao, không đều ở các địa phương; việc chỉ đạo thực hiện của một số cấp uỷ còn thiếu quyết liệt bị động. Mới chỉ tập trung chủ yếu thực hiện dồn, đổi thành ô thửa lớn ở diện tích đất trồng lúa, đất nuôi trồng thuỷ sản; Việc tích tập tụ, tập trung đất rừng sản xuất, đất màu đồi, dồn đổi tập trung quỹ đất công ích để quản lý và khai thác sử dụng còn hạn chế, việc cập nhật chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi thực hiện dồn đổi ruộng đất còn chưa kịp thời. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp chưa mạnh, tích tụ ruộng đất diễn ra còn chậm, chưa hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hoá…
* Một số nhiệm vụ, giải pháp thực hiện trong thời gian tới:
- Nhiệm vụ: Đối với các đơn vị đã tổ chức làm điểm: Tiến hành tổ chức sơ kết, đánh giá rút kiệm nghiệm để chỉ đạo triển khai tại các đơn vị khác. Chỉ đạo các đơn vị đã thực hiện xong công tác dồn đổi tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện và tổng hợp diện tích dồn đổi theo biễu mẫu 01/TKĐĐ, 02/TKĐĐ gửi Sở Tài nguyên và Môi trường để chỉ đạo công tác đo đạc, chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận; gửi Sở Tài chính để đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí; gửi Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn để chỉ đạo, hướng dẫn phương thức tổ chức sản xuất và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất…
- Giải pháp: Phân công nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành, từng đoàn thể xã hội, tạo sự thống nhất của cả hệ thống chính trị trong quá trình triển khai thực hiện. Xây dựng phương án cụ thể, phù hợp thực tế, đảm bảo quy trình và nguyên tắc dân chủ, công khai, tự nguyện. Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ cơ sở và người dân trong việc triển khai, thực hiện dồn đổi, tích tụ đất đai. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu và thực hiện….
* Kiến nghị, đề xuất: Trong thời gian tới, đề nghị UBND tỉnh quan tâm, bố trí kinh phí để hỗ trợ cho công tác dồn đổi, tích tụ, tập trung đất; đo đạc, chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn đổi theo Nghị quyết số 01/2016/NQ-HĐND ngày 19/7/2016 của Hội đồng nhân dân tỉnh về cơ chế hỗ trợ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 – 2020, chỉ đạo và tiến hành tổ chức hội nghị sơ kết đánh giá kết quả thực hiện công tác dồn đổi, tích tục, tập trung đất đai trên địa bàn tỉnh vào đầu quý II/2018.
*Kết quả thực hiện đến hết năm 2017 tại một số huyện trên địa bàn tỉnh:
- Huyện Hạ Hòa: Trong năm 2017, trên địa bàn huyện đã dồn đổi, tích tụ, tập trung đất đai được: 291,2 ha; trong đó: Diện tích các xã đã dồn đổi: 143,1 ha tại 21 xã; diện tích đất công ích do UBND xã quản lý cho doanh nghiệp thuê đất để sản xuất là: 130,0 ha tại 02 xã (Mai Tùng 50,0 ha, Liên Phương 80,0 ha); người dân cho doanh nghiệp thuê đất để sản xuất là 18,1 ha (xã Vụ Cầu).
- Huyện Tam Nông: Trên địa bàn huyện Tam Nông có 19/20 xã, thị trấn đã có kết quả thực hiện dồn đổi ruộng đất, diện tích đã thực hiện dồn đổi là 1.550,54 ha, số hộ tham gia dồn đổi ruộng đất là 12.618 hộ, số thửa tham gia dồn đổi là 72.435 thửa, số thửa giảm là 49.022 thửa, số thửa còn lại là 23.413 thửa; diện tích đã thực hiện tích tụ đất đai là 94,84 ha, tập trung ở 6 xã, chủ yếu là ở xã Tề Lễ với các mô hình trang trại chăn nuôi; số diện tích thực hiện tập trung đất đai là 58,15 ha ở các xã Hương Nộn, Thượng Nông, Dị Nậu, Hồng Đà.
- Huyện Lâm Thao: Tại xã Vĩnh Lại đã làm tốt công tác dồn đổi ruộng đất. trước khi dồn đổi cả xã có tổng số 20.379 thửa, sau dồn đổi số thửa còn lại là 6.450 thửa (giảm 13.929 thửa).
- Huyện Cẩm Khê: Thực hiện điểm tại xã Tình Cương, đến nay công tác dồn đổi tại xã Tình Cương đã cơ bản hoàn thành. Kết quả thực hiện như sau: Theo phương án dồn đổi, diện tích tham gia dồn đổi 154,6 ha, số hộ tham gia dồn đổi 711 hộ, số thửa dồn đổi 5.784 thửa. Diện tích sau dồn đổi: 154,6 ha, Số thửa còn lại sau dồn đổi 1.800 thửa/719 hộ nhận đất (giảm 3.984 thửa). Bình quân diện tích thửa đất sau dồn đổi 860,0m2.
* Các mô hình sản xuất hiệu quả sau dồn đổi ruộng đất: Mô hình cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa được triển khai theo phương châm liền vùng, cùng trà, cùng giống để khuyến khích dồn đổi ruộng đất thành ô thửa lớn thuận lợi cho canh tác, năm 2017, có 3,16 nghìn ha đạt quy mô liền vùng từ 10 ha trở lên và tiếp tục có xu hướng mở rộng trong thời gian tới, đặc biệt là các giống nhóm Japonica. Trong đó, một số điểm triển khai cánh đồng mẫu lớn đã thực hiện công tác dồn đổi rộng đất như xã Thượng Nông – huyện Tam Nông; xã Vĩnh Lại – huyện Lâm Thao; xã Lương Lỗ, Đỗ Sơn, Đỗ Xuyên, Thanh Hà – huyện Thanh Ba; xã Tình Cương – huyện Cẩm Khê...
* Đánh giá chung: Kết quả thực hiện công tác dồn, đổi ruộng đất đã khẳng định Nghị quyết số 08/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tế cho phát triển sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Thực hiện tốt các nhiệm vụ của Nghị quyết sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá và quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.
* Hạn chế: Kết quả thực hiện dồn đổi ruộng đất chưa cao, không đều ở các địa phương; việc chỉ đạo thực hiện của một số cấp uỷ còn thiếu quyết liệt bị động. Mới chỉ tập trung chủ yếu thực hiện dồn, đổi thành ô thửa lớn ở diện tích đất trồng lúa, đất nuôi trồng thuỷ sản; Việc tích tập tụ, tập trung đất rừng sản xuất, đất màu đồi, dồn đổi tập trung quỹ đất công ích để quản lý và khai thác sử dụng còn hạn chế, việc cập nhật chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi thực hiện dồn đổi ruộng đất còn chưa kịp thời. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp chưa mạnh, tích tụ ruộng đất diễn ra còn chậm, chưa hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hoá…
* Một số nhiệm vụ, giải pháp thực hiện trong thời gian tới:
- Nhiệm vụ: Đối với các đơn vị đã tổ chức làm điểm: Tiến hành tổ chức sơ kết, đánh giá rút kiệm nghiệm để chỉ đạo triển khai tại các đơn vị khác. Chỉ đạo các đơn vị đã thực hiện xong công tác dồn đổi tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện và tổng hợp diện tích dồn đổi theo biễu mẫu 01/TKĐĐ, 02/TKĐĐ gửi Sở Tài nguyên và Môi trường để chỉ đạo công tác đo đạc, chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận; gửi Sở Tài chính để đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí; gửi Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn để chỉ đạo, hướng dẫn phương thức tổ chức sản xuất và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất…
- Giải pháp: Phân công nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành, từng đoàn thể xã hội, tạo sự thống nhất của cả hệ thống chính trị trong quá trình triển khai thực hiện. Xây dựng phương án cụ thể, phù hợp thực tế, đảm bảo quy trình và nguyên tắc dân chủ, công khai, tự nguyện. Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ cơ sở và người dân trong việc triển khai, thực hiện dồn đổi, tích tụ đất đai. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu và thực hiện….
* Kiến nghị, đề xuất: Trong thời gian tới, đề nghị UBND tỉnh quan tâm, bố trí kinh phí để hỗ trợ cho công tác dồn đổi, tích tụ, tập trung đất; đo đạc, chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn đổi theo Nghị quyết số 01/2016/NQ-HĐND ngày 19/7/2016 của Hội đồng nhân dân tỉnh về cơ chế hỗ trợ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 – 2020, chỉ đạo và tiến hành tổ chức hội nghị sơ kết đánh giá kết quả thực hiện công tác dồn đổi, tích tục, tập trung đất đai trên địa bàn tỉnh vào đầu quý II/2018.
Tác giả bài viết: Lê Thị Hương Giang - Chi cục đất đai