Từ đầu năm đến nay, trên cả nước đã xảy ra nhiều dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi, theo thông tin trên Hệ thống quản lý thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (Vahis), có 43 ổ dịch Cúm gia cầm (CGC) tại 41 xã, phường thuộc 14 tỉnh, thành phố làm chết, tiêu hủy trên 225 nghìn con; 09 ổ dịch Lở mồm long móng (LMLM) tại 06 tỉnh với tổng số gia súc chết và tiêu hủy là 14 con. Đặc biệt đã phát hiện vi rút LMLM serotype A trên gia súc tại các tỉnh Cao Bằng và Thái Nguyên; đây là chủng vi rút LMLM serotype A đã không xuất hiện tại nước ta từ năm 2018.

Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tổ chức tốt việc giám sát chủ động, lấy mẫu xét nghiệm phát hiện sớm các ổ dịch

Trên địa bàn tỉnh, đã xảy ra 02 ổ dịch Cúm gia cầm tại phường Vĩnh Yên và xã Yên Lạc; qua lấy mẫu giám sát chủ động lưu hành vi rút LMLM trên đàn trâu, bò tại các xã An Bình, An Nghĩa, Đông Thành, Hoàng Cương, Bình Xuyên, Vĩnh Phú, Lai Đồng, Thọ Văn đã phát hiện 16/155 mẫu huyết thanh có kết quả dương tính với kháng thể vi rút Lở mồm long móng do nhiễm tự nhiên tại 10 hộ gia đình thuộc 8 thôn tại 04 xã An Nghĩa, Bình Xuyên, Vĩnh Phú, Lai Đồng. 

Trong thời gian tới, nguy cơ bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng tiếp tục phát sinh, lây lan trên địa bàn tỉnh là rất cao. Thực hiện chỉ đạo của Cục Chăn nuôi và Thú y về việc tăng cường, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Cúm gia cầm và bệnh Lở mồm long móng serotype A. Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo các lực lượng chức năng và phòng chuyên môn giám sát chặt chẽ việc tập kết, vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ gia súc, gia cầm. Tăng cường kiểm tra việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cơ sở chế biến, tiêu thụ, đồng thời xử lý nghiêm đối với các trường hợp vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, nhất là hành vi giấu dịch, chậm báo cáo, vứt xác động vật chết ra môi trường làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Các địa phương thực hiện nghiêm túc, hiệu quả việc tiêm vắc xin phòng chống bệnh Cúm gia cầm

Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo các lực lượng chức năng và phòng chuyên môn giám sát chặt chẽ việc tập kết, vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ gia súc, gia cầm. Tăng cường kiểm tra việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cơ sở chế biến, tiêu thụ, đồng thời xử lý nghiêm đối với các trường hợp vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, nhất là hành vi giấu dịch, chậm báo cáo, vứt xác động vật chết ra môi trường làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.

 Các địa phương cần ưu tiên bố trí nguồn lực để tổ chức thực hiện nghiêm, có hiệu quả kế hoạch phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và thủy sản trên địa bàn tỉnh năm 2026 và kế hoạch phòng, chống bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Dịch tả lợn Châu Phi và Dại động vật trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030. Cùng với đó rà soát tình hình tiêm phòng vắc xin cho đàn gia súc, gia cầm đợt 1/2026 phải bảo đảm tỷ lệ tiêm phòng đạt trên 80% tổng đàn. Phối hợp với Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản trong việc tổ chức lấy mẫu xét nghiệm, phát hiện sớm, kịp thời cảnh báo và xử lý triệt để các trường hợp dương tính với vi rút Cúm gia cầm, Lở mồm long móng gia súc. Khi có dịch bệnh phát sinh cần tập trung các nguồn lực để khẩn trương xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để các ổ dịch mới phát sinh và lây lan diện rộng.

Tiêm phòng vắc xin cho đàn gia súc, gia cầm đợt 1 năm 2026 nhằm tạo miễn dịch cộng đồng, chủ động phòng ngừa các dịch bệnh nguy hiểm.

Thường xuyên tổ chức tuyên truyền về nguy cơ, sự nguy hiểm của dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống Cúm gia cầm, Lở mồm long móng; trách nhiệm khai báo dịch bệnh, không bán chạy gia súc, gia  cầm mắc bệnh, nghi mắc bệnh; các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm; không sử dụng động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc và các chế tài xử phạt khi vi phạm các quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật cho người chăn nuôi, cơ sở giết mổ, người kinh doanh, vận chuyển gia súc, gia cầm và cộng đồng dân cư trên địa bàn. 

Đối với xã, phường có phát sinh ổ dịch cần tập trung nguồn lực để xử lý dứt điểm ổ dịch. Tổ chức công tác phòng, chống dịch, khoanh vùng, tiêu hủy, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng theo đúng quy định, tuyệt đối không để dịch bệnh kéo dài, phát sinh ổ dịch thứ phát hoặc lây lan sang địa bàn khác. Báo cáo tình hình dịch bệnh về Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản một cách kịp thời, chính xác, đầy đủ, phối hợp lấy mẫu xét nghiệm để triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản chủ động phối hợp với UBND các xã, phường hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc phòng, chống dịch bệnh tại cơ sở. Giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, tổng hợp, cập nhật số liệu phòng, chống dịch bệnh động vật và báo cáo theo quy định. Bảo đảm phát hiện sớm, cảnh báo và phối hợp xử lý triệt để, không để ổ dịch, dịch bệnh lây lan diện rộng.

Tổ chức giám sát chủ động tại những khu vực có nguy cơ cao như: chợ mua bán gia súc, điểm tập kết, cơ sở thu gom, cơ sở giết mổ, đàn gia súc, gia cầm có nguy cơ cao và các địa điểm có yếu tố dịch tễ liên quan. Chủ động kịp thời lấy mẫu xét nghiệm, định serotype, giải trình tự gen đối với các trường hợp nghi ngờ, ổ dịch bất thường hoặc mẫu dịch tễ có liên quan. Thực hiện công tác kiểm dịch vận chuyển động vật, sản phẩm động vật theo đúng quy định.

Phối hợp các lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát việc tập kết, vận chuyển, giết mổ, buôn bán gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm vàxử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, phối hợp với Trung tâm khuyến nông tỉnh xây dựng chuyên mục, phóng sự, tin bài, … về mức độ nguy hiểm của dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng thông tin, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân biết và chủ động thực hiện.

Việc Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo kịp thời, đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh sẽ góp phần hạn chế thấp nhất nguy cơ lây lan bệnh Cúm gia cầm và bệnh Lở mồm long móng trên diện rộng, bảo đảm an toàn cho sản xuất chăn nuôi, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh Phú Thọ trong năm 2026 và các năm tiếp theo. 

Hồng Đức – Trung tâm Khuyến nông