* Mốt số triệu chứng của bệnh cúm gia cầm.
- Loài mắc bệnh: Bao gồm gà, vịt, ngan, ngỗng, đà điểu, các loài chim... và động vật có vú thuộc mọi lứa tuổi, bệnh có thể lây lan sang người. Thời kỳ lây truyền kéo dài từ 3 đến 7 ngày, thời gian ủ bệnh từ 1 ngày đến 3 ngày và có thể kéo dài hơn tùy theo độc lực của vi rút.
- Gia cầm bị bệnh cúm thường đi run rẩy, đầu lắc hoặc nằm tụ từng đám; đường hô hấp có biểu hiện như ho, thở khò khè, phù đầu, chảy nước mũi, mào tím tái, xuất huyết dưới da...; phân loãng có màu trắng hoặc trắng xanh...
- Tỷ lệ mắc bệnh cúm và chết tùy thuộc vào loài vật mắc bệnh, độc lực của virus gây bệnh cũng như tuổi mắc và điều kiện môi trường. Trường hợp virus gây bệnh có độc lực cao làm cho một số loại gia cầm có thể chết 100%.
* Đường lây lan của bệnh cúm gia cầm
Căn bệnh này có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp giữa các con gia cầm trong cùng đàn với nhau và cũng có thể lây lan gián tiếp qua phân thải của gia cầm, dụng cụ chăn nuôi và quần áo, giày dép,... của người hoặc phương tiện vận chuyển đi từ nơi có bệnh đến làm lây lan dịch bệnh.
* Biện pháp phòng chống bệnh cúm gia cầm
Phòng bệnh bắt buộc bằng vắc xin và thực hiện an toàn sinh học trong chăn nuôi là giải pháp tốt nhất nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của mầm bệnh như vi rút, vi khuẩn… để bảo vệ đàn gia cầm an toàn dịch bệnh.
- Chuồng nuôi gia cầm, thủy cầm phải đảm bảo diện tích phù hợp, cách xa chuồng nuôi động vật khác, xa khu dân cư, đường giao thông lớn và khu công cộng như chợ, cơ sở giết mổ động vật, trường học, bệnh viện...; có hố khử trùng, tường rào xây bao với chiều cao tối thiểu 2m. Cơ sở hành chính của trại phải cách biệt khu chăn nuôi.
- Trại nuôi gia cầm phải được phân thành các khu như: Khu ấp nở xuất bán, khu gà con, gà hậu bị, gà đẻ… và phải có khu riêng biệt để nuôi gà mới nhập về. Không nuôi nhiều loại gia súc, gia cầm trong cùng một trại. Gà nuôi thả vườn tự do nên dùng lưới quây lại thành khu để thuận lợi cho việc vệ sinh, khử trùng như đối với một trại kín.
- Cùng nhập, cùng xuất: Không nên nuôi gối các lứa và luân chuyển trong cùng một trại. Sau mỗi đợt xuất bán hết gia cầm, phải vệ sinh tiêu độc, khử trùng và để trống chuồng trong một thời gian rồi mới thả đợt mới. Thực hiện cách ly và kiểm soát gia cầm giống mới nhập về ít nhất 14 ngày.
- Hạn chế khách tham quan, người vào khu chăn nuôi cần có quần áo, bảo hộ lao động đảm bảo vệ sinh dùng riêng trong khu chăn nuôi và hạn chế đi lại; đồng thời có biện pháp ngăn các động vật như chó, mèo, chim, chuột, côn trùng khác xâm nhập vào chuồng nuôi, trại.
- Dụng cụ, thiết bị chăn nuôi, thức ăn, nước uống: Mỗi khu trại chăn nuôi phải có dụng cụ riêng, không mang các sản phẩm thịt gia cầm vào trại để sử dụng.
- Các phương tiện vận chuyển trước khi vào trại phải được khử trùng bằng hoá chất và xử lý kỹ phần bánh xe, gầm xe.
- Vệ sinh chuồng trại: Định kỳ hàng tuần phải vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ khu vực chuồng trại; phát quang, khơi thông cống rãnh, rắc vôi bột, phun xịt thuốc sát trùng, thu dọn, xử lý kỹ chất thải trong trại, chất độn chuồng thay ra phải được khử trùng hoặc chôn, đốt.
- Phải có hố sát trùng, dụng cụ phun xịt ở cổng trại; khu chăn nuôi phải có các khay đựng thuốc sát trùng; hàng ngày phải vệ sinh dụng cụ chăn nuôi như xô, chậu, máng ăn, máng uống …
- Khi thấy gia cầm có hiện tượng ốm, chết nghi mắc cúm gia cầm, phải báo ngay cho cán bộ thú y và chính quyền địa phương. Không bán hoặc ăn thịt gia cầm ốm, gia cầm trong đàn bị bệnh, không vứt xác gia cầm chết và chất thải bừa bãi.
- Gia cầm đã tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm chỉ được xuất bán, giết thịt sau khi tiêm phòng đủ 14 ngày và gia cầm phải khoẻ mạnh, không có biểu hiện bệnh./.

Tuyên truyền về công tác phòng, chống bệnh cúm gia cầm

Vừa qua, Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện Tân Sơn và UBND các xã Lai Đồng, Đồng Sơn tổ chức tổng kết mô hình “Vịt suối thương phẩm”.

Thời tiết chuyển mùa, giai đoạn tháng 3 đến 4 có nhiều thay đổi: nền nhiệt tăng dần xen kẽ mưa ẩm làm cho vật nuôi dễ bị nhiễm bệnh, giảm sức đề kháng, nhất là gia cầm nuôi.

Bệnh tụ huyết trùng
Biểu hiện của bệnh: gà thở khò khè, giống như bị sổ mũi và phát thành tiếng mà chúng ta có thể nghe thấy thường xuyên, phần đầu và mặt sưng. Đây là bệnh truyền nhiễm, vì vậy khi phát hiện gà bị bệnh cần cách ly ngay với đàn.
Đối với bệnh tụ huyết trùng, phòng là biện pháp tích cực, hiệu quả nhất. Tiêm phòng định kỳ liều kháng sinh nhẹ: Tetracilin 250 g/tấn thức ăn, hoặc Furazolidon 300 g/tấn thức ăn, liên tục cho ăn trong 5 ngày.
Bệnh cầu trùng
Gà bị bệnh cầu trùng có khả năng chết cao. Gà nhiễm bệnh ốm yếu, sệ cánh, bỏ ăn, đi lại loạng choạng, hậu môn có lẫn máu. Gà mắc bệnh có thể chết ngay sau 2 đến 7 ngày. Đối với bệnh này nên sử dụng các loại thuốc: Rigecoccin, EsB3 Coccistop-2000, Furazolidon, Avicoc, Stenorol theo hướng dẫn của nơi sản xuất. Sử dụng thuốc Rigecoccin, Furazolidon trộn vào thức ăn 35-40g/tạ, hoặc trộn với cơm đút cho gà ăn cho đến lúc khỏi bệnh.
Bệnh bạch lỵ thương hàn
Bệnh bạch lỵ hay còn gọi là bệnh ỉa cứt trắng, đây là bệnh truyền nhiễm lây lan ở gia cầm. Gà bị bệnh sẽ ủ rũ, xoắn cổ, gác mỏ, bụng phình to, chướng lên, đi lại khó khăn, phân gà chủ yếu có màu trắng, loãng. Phương pháp điều trị cho gà là cách ly chuồng trại và sử dụng thuốc Ampicolin 1gam/2lit, bcomplex, men tiêu hóa (thời gian dùng thuốc là 7 ngày đến 10 ngày) cho gà.
Gà bị khô chân
Gà bị khô chân là căn bệnh phổ biến ở cả gà lớn và gà con. Triệu chứng gà bị bệnh là bỏ ăn, mất nước, gầy gò, chân co quắt lại. Cần khử trùng chuồng trại sạch sẽ, sử dụng kháng sinh Enroseptyl-A và các chất điện giải để tăng chất đề kháng cho gà. Đối với gà nhiễm bệnh bà con cần cho gà uống Dizavit-plus, 2g/1 lít nước, dùng liên tục 5 ngày đêm.
Giun sán
Gà bị giun sán sẽ tự nhiên bị còi cọc, xơ xác, chậm chạp, trong thời gian dài gà ăn nhưng không lớn, kèm theo hiện tượng phân loãng có máu, có thể thấy nhiều đốm trắng trong phân. Khi phát hiện những triệu chứng đầu tiên, ngay lập tức cách ly những con gà bị bệnh để tránh hiện tượng ấu trùng phát tán rộng. Sử dụng thuốc đặc hiệu Arecolin hoặc Bromosalaxilamit chuyên diệt sán, xem hướng dẫn sử dụng thuốc để đảm bảo liều lượng.

Hướng dẫn phòng chống nắng, nóng cho vật nuôi Thủy sản
Theo dự báo của Trung tâm khí tượng Thủy văn Trung ương, năm 2024 hiện tượng thời tiết diễn biến bất thường như nắng nóng, mưa đá. Thời tiết thay đổi đột ngột sẽ làm ảnh hưởng tới môi trường ao nuôi như pH, nhiệt độ, oxy hòa tan… Do đó, động vật thủy sản dễ bị sốc hoặc phát sinh dịch bệnh, có thể gây chết trên đàn vật nuôi.
Vào mùa nắng nóng, nhiệt độ cao và kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của cá nuôi mà còn gây ra thiệt hại do dịch bệnh phát sinh nếu không phòng bệnh và quản lý môi trường tốt. Thông thường, nhiệt độ nước trong ao nuôi cá thường cao nhất khoảng từ 11 giờ đến 16 giờ hàng ngày. Để chủ động phòng, chống nắng nóng cho đàn thủy sản, các hộ nuôi trồng thủy sản và các cơ sở sản xuất cá giống cần thực hiện tốt một số biện pháp kỹ thuật sau:
1. Hình thức nuôi cá trong ao:
- Che phủ một phần diện tích nuôi để làm chỗ trú ẩn, tránh nắng nóng cho cá (làm mái che khung bằng kim loại, tre, vầu rồi phủ lưới đen hoặc lợp lá cọ….) khi nắng nóng kéo dài chủ động dâng nước trong ao, duy trì mức nước giao động từ 1,3-1,5m.
- Sử dụng các thiết bị như: Máy quạt nước, máy sục khí, máy phun, máy bơm…đặc biệt làm vào ban đêm từ 22 giờ đến 4 giờ để tăng lượng oxy hòa tan trong ao.
- Sử dụng các loại thức ăn chất lượng cao, bổ sung vitamin, khoáng chất, men tiêu hóa vào thức ăn để nâng cao sức khỏe cho thủy sản, trong những ngày nắng nóng cần giảm lượng thức ăn từ 30-40%.
- Trồng một số loại cây có bóng mát rộng xung quanh trên bờ ao.
- Đảm bảo mật độ nuôi hợp lý, quản lý tốt môi trường ao nuôi, thường xuyên kiểm tra, theo dõi thủy sản trong ao, khi có hiện tượng bất thường cần xử lý kịp thời.
- Hạn chế đánh bắt, san thưa, thả giống vào thời điểm nắng nóng trong ngày. Thu hoạch thủy sản nuôi đạt kích thước thương phẩm, khi có hiện tượng thiếu nước, hạn hán xảy ra.
- Chủ động phương án dự trữ lượng nước đảm bảo cho thủy sản nuôi phát triển và sinh trưởng tốt.
2. Hình thức nuôi cá lồng, bè
- Thường xuyên vệ sinh lồng, bè, đảm bảo lồng nuôi thông thoáng, sạch sẽ để nước trong và ngoài lồng nuôi được lưu thông. Kiểm tra, tu sửa những nơi xung yếu bảo đảm lồng vững chắc, di chuyển lồng về nơi râm mát. Nếu không di chuyển được cần hạ thấp lồng xuống, đảm bảo độ sâu của lồng luôn ở mức 2,5-3m.
- Nâng cao sức khỏe cho thủy sản nuôi bằng cách bổ sung Vitamin B1, C vào thức ăn cho cá. Với những ngày nắng nóng nhiệt độ nước trên 350C thì giảm khẩu phần ăn hoặc ngừng cho ăn.
+ Hình thức cá nuôi ruộng: Cần đảm bảo lượng nước đầy đủ, tránh nước rò rỉ bằng cách đóng cống, nén chặt bờ. Đào mương hoặc tạo các chỗ trũng trong ruộng làm nơi trú ẩn cho cá vào những ngày nắng nóng kéo dài và cũng là nơi tập trung cho ăn, thu hoạch. Nếu ruộng nhỏ, đào một chỗ trũng, nếu là ruộng to thì đào 2-3 chỗ trũng ở giữa ruộng hoặc ven bờ ruộng, diện tích chỗ trũng chiếm 2- 3% tổng diện tích ruộng./.

Dịch tả lợn châu Phi là dịch bệnh nguy hiểm, gây thiệt hại kinh tế lớn, do đó công tác phòng chống dịch hết sức quan trọng, trong đó việc thực hiện vệ
+ Vùng dịch (xã, phường/thị trấn nơi có ổ dịch): Thực hiện việc tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc 01 lần/ngày trong vòng 1 tuần đầu tiên; 03 lần/tuần trong 2- 3 tuần tiếp theo.
+ Vùng dịch nguy cơ cao (vùng bị dịch uy hiếp - phạm vi 03 km xung quanh ổ dịch): Thực hiện tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc liên tục 01 lần/ngày trong vòng 1 tuần đầu tiên; 03 lần/tuần trong 2-3 tuần tiếp theo. Sử dụng các thuốc khử trùng phổ rộng và pha đúng tỷ lệ, thực hiện đúng biện pháp.
+ Vùng đệm (phạm vi 10 km xung quanh ổ dịch): Thực hiện tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc với tần suất 01 lần/tuần, liên tục trong vòng 1 tháng kể từ khi có ổ dịch.
* Nguyên tắc vệ sinh, khử trùng, tiêu độc
- Người thực hiện khử trùng tiêu độc phải sử dụng bảo hộ lao động phù hợp.
- Hóa chất sát trùng ít độc hại đối với người, vật nuôi, môi trường; phải phù hợp với đối tượng khử trùng tiêu độc; có tính sát trùng nhanh, mạnh, kéo dài, hoạt phổ rộng, tiêu diệt được nhiều loại mầm bệnh.
- Trước khi phun hóa chất sát trùng phải làm sạch đối tượng khử trùng tiêu độc bằng biện pháp cơ học (quét dọn, cạo, cọ rửa).
- Pha chế và sử dụng hóa chất sát trùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, bảo đảm pha đúng nồng độ, phun đúng tỷ lệ trên một đơn vị diện tích.
* Loại hóa chất sát trùng
- Hóa chất sát trùng trong Danh mục thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam.
- Vôi bột, vôi tôi, nước vôi, xà phòng, nước tẩy rửa.
- Loại hóa chất sát trùng khác theo hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y địa phương.
* Đối tượng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc
- Cơ sở chăn nuôi lợn tập trung; Hộ gia đình có chăn nuôi lợn; Cơ sở sản xuất lợn giống; Cơ sở giết mổ lợn; Cơ sở sơ chế, chế biến, buô bán thịt lợn và các sản phẩm thịt lợn.
- Địa điểm thu gom lợn và sản phẩm của lợn để buôn bán, kinh doanh, nơi cách ly kiểm dịch lợn và sản phẩm của lợn.
- Khu vực chôn lấp, xử lý, tiêu hủy lợn và sản phẩm của lợn nhiễm, nghi nhiễm mầm bệnh; khu vực thu gom, xử lý chất thải của lợn.
- Trạm, chốt kiểm dịch động vật, chốt kiểm soát ổ dịch.
- Phương tiện vận chuyển lợn và sản phẩm của lợn.
Căn cứ đặc điểm cụ thể của địa phương, cơ quan quản lý chuyên ngành thú y địa phương xác định khu vực có ổ dịch cũ, địa bàn có nguy cơ cao cần phải vệ sinh, khử trùng tiêu độc.
* Tần suất thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng
- Đối với cơ sở chăn nuôi lợn tập trung: Đột xuất khi có yêu cầu hoặc định kỳ vệ sinh khu vực chăn nuôi, định kỳ thực hiện tiêu độc khử trùng theo lịch của cơ sở và theo các đợt phát động của địa phương.
- Hộ gia đình có chăn nuôi lợn: Định kỳ vệ sinh khu vực chăn nuôi và thực hiện tiêu độc khử trùng theo các đợt phát động của địa phương.
- Cơ sở sản xuất lợn giống: Định kỳ vệ sinh, tiêu độc khử trùng sau mỗi đợt xuất chuồng và theo các đợt phát động của địa phương.
- Cơ sở giết mổ lợn: Định kỳ vệ sinh, tiêu độc khử trùng sau mỗi ca giết mổ lợn.
- Cơ sở sơ chế, chế biến thịt lợn, sản phẩm thịt lợn: Định kỳ vệ sinh, tiêu độc khử trùng sau mỗi ca sản xuất.
- Địa điểm thu gom, chợ buôn bán lợn và sản phẩm của lợn: Vệ sinh, tiêu độc khử trùng khu vực buôn bán lợn và sản phẩm của lợn sau mỗi phiên chợ. Nơi cách ly kiểm dịch lợn phải định kỳ thực hiện vệ sinh và tiêu độc khử trùng ít nhất 01 lần trong tuần trong thời gian nuôi cách ly lợn.
- Phương tiện vận chuyển lợn và sản phẩm của lợn: Định kỳ vệ sinh, tiêu độc khử trùng sau mỗi lần vận chuyển.
- Khu vực chôn lấp, xử lý, tiêu hủy lợn, sản phẩm của lợn nhiễm, nghi nhiễm mầm bệnh; khu vực thu gom, xử lý chất thải của động vật: Vệ sinh, tiêu độc khử trùng sau khi hoàn thành việc xử lý, chôn lấp và theo các đợt phát động của địa phương.
- Trạm, chốt kiểm dịch động vật: Vệ sinh, tiêu độc khử trùng đối với phương tiện vận chuyển lợn và sản phẩm của lợn đi qua trạm kiểm dịch.
- Chốt kiểm soát ổ dịch: Vệ sinh, tiêu độc khử trùng hằng ngày đối với phương tiện vận chuyển đi qua chốt trong thời gian có dịch.
Trường hợp có dịch bệnh Dịch tả lợn châu Phi xảy ra trên địa bàn, cơ quan quản lý chuyên ngành thú y địa phương hướng dẫn cụ thể về đối tượng, tần suất vệ sinh, khử trùng tiêu độc trên địa bàn vùng có ổ dịch, vùng dịch và vùng bị dịch uy hiếp.

Năm 2023 Trung tâm Khuyến nông Phú Thọ đã triển khai dự án Khuyến nông Trung ương “Xây dựng mô hình chăn nuôi gà thịt lông màu VietGAHP, liên kết HTX theo chuỗi giá trị tại một số tỉnh Phía Bắc” giai đoạn 2023-2024

Trong thời gian vừa qua, tại các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc có mưa lớn kéo dài gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người và tài sản. Mưa, lũ ảnh hưởng xấu đến sức đề kháng của đàn vật nuôi; mặt khác khi mưa to có thể gây ngập úng cục bộ hoặc lụt trên diện rộng, tạo cơ hội phát tán mầm bệnh, là điều kiện thuận lợi để phát sinh dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm. Vì vậy, người chăn nuôi cần chú ý chăm sóc đàn vật nuôi trong mùa mưa lũ để tăng khả năng chống chịu các tác động bất lợi của thời tiết và sự đe dọa của dịch bệnh là rất cần thiết. Do vậy, người chăn nuôi cần thực hiện các biện pháp sau:

            Những năm qua, công tác phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn tỉnh được quan tâm chỉ đạo sát sao, các cấp, ngành đã chủ động triển khai các biện pháp phòng chống bệnh Dại theo các Kế hoạch về phòng chống bệnh Dại giai đoạn 2021-2025 và kế hoạch hằng năm của Ủy ban nhân dân tỉnh; công tác thông tin, tuyên truyền, quản lý đàn vật nuôi, giám sát, phòng ngừa, xử lý các ổ bệnh Dại động vật và điều trị dự phòng cho người bị phơi nhiễm được chú trọng, đã hạn chế nguy cơ lây lan bệnh Dại. Giai đoạn 2016 - 2022, đã phát hiện và xử lý kịp thời 100% ca bệnh Dại động vật, giảm mạnh số ca tử vong do bệnh Dại gây ra trên người còn 13 ca (giảm 30 ca so với giai đoạn 2010-2015). Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa bền vững, vi rút Dại vẫn lưu hành ở một số địa phương trong tỉnh;từ đầu năm đến nay, đã phát hiện 45 ca động vật dương tính với vi rút Dại tại 11 huyện (Tân Sơn, Thanh Ba, Lâm Thao, Phù Ninh, Thanh Thủy, Đoan Hùng, Yên Lập, Thanh Sơn, Cẩm Khê, TX Phú Thọ và TP Việt Trì).