Vấn đề ô nhiễm môi trường liên tỉnh cần lắm sự vào cuộc giải quyết dứt điểm của Trung ương và chính quyền các cấp góp phần phát triển bền vững vùng, khu vực
Trước tình hình đó, người đứng đầu Chính phủ đã ban hành chỉ thị về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách về bảo vệ môi trường (Chỉ thị 25/CT-TTg ngày 31/8/2016) nhằm hạn chế, chủ động phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm, khắc phục các hạn chế về nhận thức, ý thức trách nhiệm của các ngành, các cấp, doanh nghiệp và người dân, chấp chỉnh các địa phương còn chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt, xem nhẹ công tác bảo vệ môi trường; phát huy vai trò, trách nhiệm và sự tham của các tổ chức xã hội và cộng đồng. Thực hiện Chỉ thị số 25/CT-TTg, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Phú Thọ đã kịp thời chỉ đạo giải quyết các vấn đề môi trường trên địa bàn, từng bước cải thiện chất lượng môi trường, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh đó vấn đề ô nhiễm môi trường liên tỉnh vẫn là bài toán khó đặt ra cho chính quyền các cấp của tỉnh.
Phú Thọ là tỉnh trung du nằm trong vùng địa hình chuyển tiếp từ miền núi Đông Bắc xuống đồng bằng Bắc Bộ với ba con sông lớn chảy qua(sông Đà ở phía Đông Nam, sông Lô ở phía Đông Bắc và sông Hồng) và các sông suối nhỏ (ngòi Vần, ngòi Mỹ, ngòi Lao, ngòi Giành, ngòi Me, ngòi Cỏ, sông Bứa và ngòi Mạn Lạn...).Các dòng sông, suối chảy qua tỉnh Phú Thọ đang phải tiếp nhận nguồn nước thải sản xuất từ phía thượng nguồn của các tỉnh như: Tuyên Quang, Yên Bái, Hòa Bình. Giai đoạn hiện nay, nguồn nước suối Cái đoạn chảy qua các xã Yên Sơn, Yên Lương và Yên Lãng của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đang bị ô nhiễm do phải tiếp nhận nước thải sản xuất phía thượng lưu từ huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình làm ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của nhân dân ven suối.
Kết quả khảo sát của cơ quan chuyên môn, chính quyền các cấp của tỉnh Phú Thọ và tỉnh Hòa Bình xác định nguyên nhânô nhiễm suối Cái phía hạ lưu (khu vực huyện Thanh Sơn) do phải tiếp nhận nước thải của Nhà máy sản xuất giấy của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Thuận Phát và nước thải chế biến tinh bột sắn chưa được xử lý đảm bảo quy chuẩn trước khi xả thải ra ngoài môi trường.Các kết quả phân tích mẫu nước suối Cái của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ cho thấy, chất lượng nước suối chưa đảm bảo chất lượng theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt (cột A2). Sau khi nhận được báo cáo của UBND tỉnh Phú Thọ, Tổng cục Môi trường - Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình rà soát, thanh tra đối với các cơ sở sản xuất có xả thải vào nguồn nước suối Cái để có biện pháp xử lý.Sau đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình đã kiểm tra, yêu cầu cơ sở chế biến tinh bột sắn dừng ngay mọi hoạt động sản xuất; Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Thuận Phát phải đầu tư,có cam kết việc đầu tư và thời hạn hoàn thành đầu tư cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn về môi trường trước khi thải ra ngoài môi trường.
Như vậy, biện pháp giải quyết mới chỉ ở mức yêu cầu Nhà máy đầu tư, có cam kết thời hạn hoàn thành thì chất lượng nguồn nước suối Cái, cuộc sống người dân các xã Yên Sơn, Yên Lương và Yên Lãng của huyện Thanh Sơn vẫn tiếp tục phải chịu ảnh hưởng ô nhiễm từ nhà máy sản xuất giấy với công nghệ cũ, lạc hậu, hệ thống xử lý nước thải không đáp ứng yêu cầu. Cuộc sống của người dân vùng hạ lưu vẫn còn phải phụ thuộc vào cam kết, ý thức của doanh nghiệp và sự quyết liệt của cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường tỉnh Hòa Bình. Thiết nghĩ, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của Bộ Tài nguyên và Môi trường để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường liên tỉnh được dứt điểm, góp phần phát triển bền vững vùng và khu vực.
Tác giả bài viết: Đào Minh Hải - Chi cục Bảo vệ Môi trường