Vừa qua, tại xã Vĩnh Tường, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ phối hợp với UBND xã Vĩnh Tường, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Vĩnh Tường tổ chức hội nghị tổng kết mô hình thí điểm “Sản xuất lúa chất lượng cao gắn với giảm phát thải” và tham quan, đánh giá cánh đồng thực hiện mô hình. Tham dự hội nghị có lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh, lãnh đạo Phòng Nông nghiệp xã Vĩnh Tường, 124 hộ dân tham gia mô hình cùng đại diện các đơn vị liên quan.

Nhằm từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất lúa từ dựa chủ yếu vào kinh nghiệm truyền thống sang áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật trong thâm canh, hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ đã phối hợp với UBND xã Vĩnh Tường triển khai thí điểm mô hình “Sản xuất lúa chất lượng cao gắn với giảm phát thải” với quy mô 15 ha.

Toàn cảnh hội nghị

Mô hình được triển khai theo hướng quản lý đồng bộ các yếu tố đầu vào và chăm sóc cây lúa theo từng giai đoạn sinh trưởng, tập trung vào quản lý dinh dưỡng, sử dụng phân bón hợp lý, quản lý nước, phòng trừ dịch hại và áp dụng các biện pháp kỹ thuật thâm canh phù hợp. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vật tư nông nghiệp, giảm chi phí sản xuất, đồng thời hướng tới xây dựng phương thức sản xuất lúa bền vững, thân thiện với môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.

Kết quả bước đầu cho thấy mô hình mang lại hiệu quả tích cực về năng suất, chất lượng sản phẩm và từng bước thay đổi phương thức canh tác của người dân. Với quy mô 15 ha, năng suất lúa đạt từ 50 - 55 tạ/ha, tăng khoảng 10 - 20% so với diện tích đối chứng áp dụng giống và phương thức canh tác truyền thống tại địa phương. Kết quả này cho thấy việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật đã tạo tác động tích cực đến sinh trưởng, phát triển và các yếu tố cấu thành năng suất của cây lúa.

Các đại biểu tham quan Mô hình “Sản xuất lúa chất lượng cao gắn với giảm phát thải” tại xã Vĩnh Tường

Một trong những điểm nổi bật của mô hình là chú trọng quản lý dinh dưỡng và nước tưới theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Phân hữu cơ sinh học được sử dụng nhằm bổ sung dinh dưỡng, cải thiện điều kiện đất và góp phần nâng cao sức khỏe đất. Việc cân đối dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh trưởng giúp cây lúa phát triển khỏe, tăng số nhánh hữu hiệu, số hạt trên bông và tỷ lệ hạt chắc. Bên cạnh đó, mô hình áp dụng phương pháp tưới ướt - khô xen kẽ, kết hợp quản lý dịch hại và chăm sóc cây lúa theo quy trình kỹ thuật.

Phương pháp tưới ướt - khô xen kẽ không chỉ góp phần tiết kiệm nước tưới mà còn tạo điều kiện tăng cường oxy trong đất, qua đó hạn chế quá trình hình thành khí mê-tan (CH₄). Theo kết quả đánh giá, biện pháp này có thể góp phần giảm phát thải CH₄ từ 9 - 83% so với phương thức canh tác ngập nước liên tục, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nước trong sản xuất lúa.

Bên cạnh kết quả về năng suất và hiệu quả kỹ thuật, mô hình còn góp phần thay đổi nhận thức và tập quán sản xuất của người dân, từng bước hình thành phương thức canh tác lúa theo hướng khoa học, chủ động và tiết kiệm vật tư đầu vào. Thông qua quá trình triển khai, các hộ tham gia được hướng dẫn, thực hành và từng bước làm chủ các quy trình kỹ thuật về quản lý dinh dưỡng, nước tưới, dịch hại và chăm sóc cây lúa.

Những kết quả bước đầu đạt được là cơ sở thực tiễn để đánh giá hiệu quả, khả năng thích ứng và tiềm năng nhân rộng mô hình sản xuất lúa chất lượng cao gắn với giảm phát thải. Đây là hướng sản xuất phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính; đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất lúa trên địa bàn xã Vĩnh Tường nói riêng và tỉnh Phú Thọ nói chung.

Nguyễn Quảng – Trung tâm Khuyến nông