Tuy nhiên, thời gian gần đây, công tác quản lý bảo vệ khoáng sản trên địa bàn huyện còn bộc lộ hạn chế, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép ngày càng diễn biến phức tạp, làm thất thoát tài nguyên, tác động xấu đến cảnh quan, môi trường, gây nguy cơ mất an toàn một số công trình hạ tầng kỹ thuật, gây thất thu ngân sách; công tác kiểm tra chưa được thực hiện thường xuyên, việc xử lý, ngăn chặn vi phạm thực hiện chưa triệt để và thiếu kiên quyết. Để chấn chỉnh tình trạng trên, UBND huyện Lâm Thao đã tích cực chỉ đạo các ngành chức năng, các xã, thị trấn tăng cường công tác quản lý việc khai thác khoáng sản trên địa bàn; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong hoạt động khoáng sản; kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo đúng quy định của pháp luật và đạt được những kết quả đáng ghi nhận.
Tính riêng từ năm 2014 đến nay, UBND huyện Lâm Thao đã ban hành nhiều văn bản về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn huyện, chấn chỉnh hoạt động khai thác đất đắp nền, đất sản xuất vật liệu xây dựng thông thường, san gạt mặt bằng, hạ cốt nền trên địa bàn huyện, …. trong đó quy định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, san gạt mặt bằng, hạ cốt nền. Đồng thời, UBND huyện đã chỉ đạo lực lượng Công an huyện phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát đường sông, xử lý vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân khai thác cát, sỏi lòng sông trái phép, thường xuyên kiểm tra tải trọng, nguồn gốc khoáng sản cũng như việc che phủ bạt trên các tuyến đường vận chuyển. Qua đó số vụ việc khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn đã được ngăn chặn, xử lý kịp thời; Đã phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra 100% các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện. Qua kiểm tra, các doanh nghiệp đã cơ bản thực hiện theo đúng nội dung Giấy phép khai thác khoáng sản; chấp hành các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, Luật Khoáng sản... Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: 02 doanh nghiệp chưa xuất trình được hồ sơ thiết kế mỏ; 07 doanh nghiệp bổ nhiệm Giám đốc mỏ chưa qua đào tạo Giám đốc điều hành mỏ; 03 doanh nghiệp chưa thực hiện quan trắc môi trường định kỳ; vẫn còn một số ít trường hợp khai thác khoáng sản trái phép làm vật liệu xây dựng thông thường mà không có giấy phép hoặc chấp thuận bằng văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền,…. Từ những vi phạm trên, các doanh nghiệp, đơn vị, cá nhân vi phạm đã bị lập Biên bản vi phạm hành chính và bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật. Đến nay, công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn huyện đã đi vào nề nếp hơn.
Để tiếp tục chấn chỉnh công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn huyện, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và khai thác, sử dụng khoáng sản hiệu quả, bền vững, UBND huyện Lâm Thao tiếp tục tuyên truyền sâu rộng nội dung các Chỉ thị của UBND tỉnh, các văn bản pháp luật về khoáng sản đến chính quyền các xã, thị trấn; nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong công tác quản lý, bảo vệ khoáng sản. Mọi vấn đề phát sinh đều phải được chính quyền các xã, thị trấn phát hiện và xử lý triệt để, không để bùng phát thành điểm lớn. Các ngành, các cấp, chính quyền địa phương cần chủ động thực hiện chức năng quản lý khoáng sản theo thẩm quyền, đồng thời chủ động phối hợp liên ngành trong kiểm tra, xử lý vi phạm từ khai thác đến các hoạt động mua bán, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản. Chỉ đạo các phòng, ban chức năng, UBND các xã, thị trấn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đoàn thể tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân địa phương chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước, không khai thác và không bao che, tiếp tay cho hoạt động khai thác khoáng sản trái phép; vận động các hộ gia đình, dân cư tham gia vào công tác quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản tại địa phương.
Đồng thời xử lý nghiêm các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép như: lợi dụng chuyển đổi mục đích đất vườn, đất nông nghiệp (đào ao thả cá, cải tạo đất vườn, đất ruộng...) để khai thác khoáng sản; khai thác khoáng sản khi mỏ đã hết hạn, mỏ đã bị thu hồi, mỏ bị đình chỉ hoặc tạm đình chỉ; khai thác khoáng sản khi mỏ mới được cấp phép thăm dò hoặc đang trong quá trình xin cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản; khai thác khoáng sản tại các khu vực chưa được cấp mỏ… Chỉ đạo các phòng: Tài nguyên và Môi trường, Kinh tế - Hạ tầng, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công an huyện, UBND các xã, thị trấn tăng cường tuyên truyền, vận động các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tiến hành khai thác, vận chuyển, tập kết đất san lấp, cát, sạn lòng sông đúng quy định, đặc biệt là các xã có tài nguyên khoáng sản, đất san lấp, cát, sạn lòng sông và có bến, bãi tập kết như: Xuân Huy, Thạch Sơn, Hợp Hải, Kinh Kệ, Bản Nguyên, Vĩnh Lại, Cao Xá, thị trấn Lâm Thao.
Giao trách nhiệm cho Công an huyện chủ trì, phối hợp Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện, các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan tiến hành kiểm tra, kiểm soát thường xuyên việc khai thác khoáng sản trong và ngoài khu vực mỏ khai thác, chấn chỉnh và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật; yêu cầu UBND các xã, thị trấn tăng cường công tác quản lý nhà nước trên địa bàn, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, triển khai đồng bộ các giải pháp để công tác quản lý tài nguyên khoáng sản đi vào nền nếp, đúng quy định. Nếu thực hiện không nghiêm thì phải chịu trách nhiệm trước UBND huyện về lĩnh vực nhiệm vụ được giao.
Tác giả bài viết: Vũ Thị Thu Phượng - Phòng TN và MT huyện Lâm Thao