Đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy chế biến khoáng sản giải pháp “vẹn cả đôi đường”
Tuy nhiên các doanh nghiệp được phép khai thác chế biến khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn đã viện ra rât nhiều lý do để xin được bán quặng.
Xin bán quặng thêm vốn đầu tư các dự án chế biến
Trong bốn Công ty được cấp phép đang tiến hành các hoạt động khai thác khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn, duy nhất có Công ty Cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Thăng Long (gọi tắt là Công ty Thăng Long) có nội dung xây dựng nhà máy sản xuất phôi thép trong dự án đầu tư xây dựng. Theo đó, dự án: Sản xuất quặng tinh và phôi thép từ quặng sắt nghèo tại huyện Thanh Sơn của công ty được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn một, sản xuất quặng tinh đạt hàm lượng trên 60% Fe từ quặng sắt nghèo 20-40% Fe, công suất 190.000 tấn/năm. Thời gian thực hiện xây dựng là 2 năm. Giai đoạn hai, xây dựng nhà máy sản xuất phôi thép công suất 300.000 tấn/năm. Dự kiến năm 2010 nhà máy sẽ cho ra sản phẩm. Trao đổi với chúng tôi về việc thực hiện quy định của tỉnh, ông Phạm Lê Hùng (Giám đốc Công ty Thăng Long) cho biết: “Dự án sản xuất quặng tinh và phôi thép của Công ty đã hoàn thành giai đoạn 1 sớm hơn kế hoạch 8 tháng. Nhà máy chế biến quặng tinh đã đi vào hoạt động, đảm bảo chất lượng sản phẩm và công suất thiết kế. Nhà máy luyện phôi thép đang được khẩn trương giải phóng mặt bằng, tìm đối tác ký hợp đồng lắp đặt thiết bị.
Lý do ông Hùng đưa ra để xin được bán quặng là do Công ty đang gặp khó khăn về tài chính trong việc đầu tư giai đoạn hai của dự án cần phải huy động vốn từ việc bán sản phẩm quặng tinh của giai đoạn một.
Cũng tại xã Thượng Cửu ( Thanh Sơn) ngay cạnh khai trường của Công ty Thăng Long, Công ty CP Gang thép Công nghiệp Việt Nam cũng đang tiến hành các hoạt động khai thác, chế biến quặng sắt. Gần 3 tháng trước, khi đến thăm Công ty, chúng tôi đã được nghe ông Nguyễn Xuân Thả (Phó tổng giám đốc) giới thiệu: Mỏ sắt của Công ty được cấp có tổng diện tích, 6,6 ha, trữ lượng 3-400.000 tấn. Công ty đã đầu tư xây dựng nhà xưởng trên 38 tỷ đồng, bắt đầu tiến hành cắt tầng, mở moong từ năm 2006. Tháng 5-2007, dây chuyền sản xuất chính thức đi vào hoạt động với sản lượng 40.000 tấn/năm. Công ty đang có kế hoạch đầu tư hơn 200 tỷ đồng xây dựng nhà máy luyện gang tại Giáp Lai (Thanh Sơn) với diện tích 9,8 ha, công suất 100.000 tấn/năm. Ông Trần Thanh Dung (cán bộ điều hành mỏ) cho biết hiện tại Công ty còn tồn khoảng một nghìn tấn quặng.
Có thể thấy việc tồn đọng quặng tinh hoàn toàn do lỗi của doanh nghiệp. Bởi ngay khi lập dự án đầu tư xin cấp phép, các Công ty đã quá rõ quy định giữ lại quặng tinh trên địa bàn tỉnh phục vụ cho nhà máy luyện gang, phôi thép, hoặc thép thành phẩm đã có kế hoạch xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Sơn.
Quy định này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp đầu tư phát triển bền vững.
Giải pháp “vẹn cả đôi đường”
Khai thác khoáng sản gắn với chế biến sâu đã được luật Khoáng sản điều chỉnh để tránh tình trạng “bán lúa non” gây lãng phí nguồn tài nguyên.
Giải pháp khả thi nhất lúc này là các doanh nghiệp cần nhanh chóng xây dựng, hoàn thiện đưa vào hoạt động nhà máy sản xuất gang, phôi thép hoặc thép thành phẩm trên địa bàn. Cũng trong buổi kiểm tra tiến độ thực hiện một số dự án đầu tư, khai thác, chế biến khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các doanh nghiệp khẩn trương lựa chọn máy móc, thiết bị công nghệ để đầu tư giai đoạn hai trong tháng 6 năm nay; rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ triển khai thi công, hoàn thành các hạng mục của dự án để sớm đi vào sản xuất trong năm 2009. Chủ tịch UBND tỉnh cũng đồng ý với chủ trương cho phép các doanh nghiệp liên doanh, liên kết nhằm huy động và tập trung nguồn lực, nguyên liệu, lao động để thực hiện việc đầu tư dự án chế biến giai đoạn hai sản xuất gang, phôi thép (hoặc thép thành phẩm) ngay trên địa bàn huyện Thanh Sơn. UBND huyện Thanh Sơn có trách nhiệm phối hợp với các sở, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan xác định vị trí, thực hiện kiểm điểm, lên phương án bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư giai đoạn hai phải hoàn thành trong tháng 5-2008, thực hiện giải phóng mặt bằng xong trong tháng 6. Cùng với đó, các doanh nghiệp được cấp phép khai thác, chế biến nhưng không triển khai đầu tư giai đoạn hai để sản xuất gang, phôi thép hoặc thép thành phẩm thì sản phẩm quặng tinh của đơn vị sẽ phải bán cho doanh nghiệp đầu tư dự án giai đoạn hai. Tỉnh chỉ xem xét gia hạn hoặc cấp phép khai thác mỏ khi doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng, lắp đặt dây truyền thiết bị chế biến sâu theo dự án đã được phê duyệt đạt từ 80% trở lên.
Chính quyền đã mở hướng, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn đầu tư sản xuất kinh doanh. Đến khi nào nhà máy luyện gang, thép trên địa bàn mới xây dựng xong đi vào hoạt động để giải quyết số lượng quặng tinh đang đắp chiếu hoàn toàn phụ thuộc vào nỗ lực, thiện chí hợp tác của các doanh nghiệp.
Xin bán quặng thêm vốn đầu tư các dự án chế biến
Trong bốn Công ty được cấp phép đang tiến hành các hoạt động khai thác khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn, duy nhất có Công ty Cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Thăng Long (gọi tắt là Công ty Thăng Long) có nội dung xây dựng nhà máy sản xuất phôi thép trong dự án đầu tư xây dựng. Theo đó, dự án: Sản xuất quặng tinh và phôi thép từ quặng sắt nghèo tại huyện Thanh Sơn của công ty được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn một, sản xuất quặng tinh đạt hàm lượng trên 60% Fe từ quặng sắt nghèo 20-40% Fe, công suất 190.000 tấn/năm. Thời gian thực hiện xây dựng là 2 năm. Giai đoạn hai, xây dựng nhà máy sản xuất phôi thép công suất 300.000 tấn/năm. Dự kiến năm 2010 nhà máy sẽ cho ra sản phẩm. Trao đổi với chúng tôi về việc thực hiện quy định của tỉnh, ông Phạm Lê Hùng (Giám đốc Công ty Thăng Long) cho biết: “Dự án sản xuất quặng tinh và phôi thép của Công ty đã hoàn thành giai đoạn 1 sớm hơn kế hoạch 8 tháng. Nhà máy chế biến quặng tinh đã đi vào hoạt động, đảm bảo chất lượng sản phẩm và công suất thiết kế. Nhà máy luyện phôi thép đang được khẩn trương giải phóng mặt bằng, tìm đối tác ký hợp đồng lắp đặt thiết bị.
Lý do ông Hùng đưa ra để xin được bán quặng là do Công ty đang gặp khó khăn về tài chính trong việc đầu tư giai đoạn hai của dự án cần phải huy động vốn từ việc bán sản phẩm quặng tinh của giai đoạn một.
Cũng tại xã Thượng Cửu ( Thanh Sơn) ngay cạnh khai trường của Công ty Thăng Long, Công ty CP Gang thép Công nghiệp Việt Nam cũng đang tiến hành các hoạt động khai thác, chế biến quặng sắt. Gần 3 tháng trước, khi đến thăm Công ty, chúng tôi đã được nghe ông Nguyễn Xuân Thả (Phó tổng giám đốc) giới thiệu: Mỏ sắt của Công ty được cấp có tổng diện tích, 6,6 ha, trữ lượng 3-400.000 tấn. Công ty đã đầu tư xây dựng nhà xưởng trên 38 tỷ đồng, bắt đầu tiến hành cắt tầng, mở moong từ năm 2006. Tháng 5-2007, dây chuyền sản xuất chính thức đi vào hoạt động với sản lượng 40.000 tấn/năm. Công ty đang có kế hoạch đầu tư hơn 200 tỷ đồng xây dựng nhà máy luyện gang tại Giáp Lai (Thanh Sơn) với diện tích 9,8 ha, công suất 100.000 tấn/năm. Ông Trần Thanh Dung (cán bộ điều hành mỏ) cho biết hiện tại Công ty còn tồn khoảng một nghìn tấn quặng.
Có thể thấy việc tồn đọng quặng tinh hoàn toàn do lỗi của doanh nghiệp. Bởi ngay khi lập dự án đầu tư xin cấp phép, các Công ty đã quá rõ quy định giữ lại quặng tinh trên địa bàn tỉnh phục vụ cho nhà máy luyện gang, phôi thép, hoặc thép thành phẩm đã có kế hoạch xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Sơn.
Quy định này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp đầu tư phát triển bền vững.
Giải pháp “vẹn cả đôi đường”
Khai thác khoáng sản gắn với chế biến sâu đã được luật Khoáng sản điều chỉnh để tránh tình trạng “bán lúa non” gây lãng phí nguồn tài nguyên.
Giải pháp khả thi nhất lúc này là các doanh nghiệp cần nhanh chóng xây dựng, hoàn thiện đưa vào hoạt động nhà máy sản xuất gang, phôi thép hoặc thép thành phẩm trên địa bàn. Cũng trong buổi kiểm tra tiến độ thực hiện một số dự án đầu tư, khai thác, chế biến khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các doanh nghiệp khẩn trương lựa chọn máy móc, thiết bị công nghệ để đầu tư giai đoạn hai trong tháng 6 năm nay; rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ triển khai thi công, hoàn thành các hạng mục của dự án để sớm đi vào sản xuất trong năm 2009. Chủ tịch UBND tỉnh cũng đồng ý với chủ trương cho phép các doanh nghiệp liên doanh, liên kết nhằm huy động và tập trung nguồn lực, nguyên liệu, lao động để thực hiện việc đầu tư dự án chế biến giai đoạn hai sản xuất gang, phôi thép (hoặc thép thành phẩm) ngay trên địa bàn huyện Thanh Sơn. UBND huyện Thanh Sơn có trách nhiệm phối hợp với các sở, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan xác định vị trí, thực hiện kiểm điểm, lên phương án bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư giai đoạn hai phải hoàn thành trong tháng 5-2008, thực hiện giải phóng mặt bằng xong trong tháng 6. Cùng với đó, các doanh nghiệp được cấp phép khai thác, chế biến nhưng không triển khai đầu tư giai đoạn hai để sản xuất gang, phôi thép hoặc thép thành phẩm thì sản phẩm quặng tinh của đơn vị sẽ phải bán cho doanh nghiệp đầu tư dự án giai đoạn hai. Tỉnh chỉ xem xét gia hạn hoặc cấp phép khai thác mỏ khi doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng, lắp đặt dây truyền thiết bị chế biến sâu theo dự án đã được phê duyệt đạt từ 80% trở lên.
Chính quyền đã mở hướng, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản kim loại trên địa bàn huyện Thanh Sơn đầu tư sản xuất kinh doanh. Đến khi nào nhà máy luyện gang, thép trên địa bàn mới xây dựng xong đi vào hoạt động để giải quyết số lượng quặng tinh đang đắp chiếu hoàn toàn phụ thuộc vào nỗ lực, thiện chí hợp tác của các doanh nghiệp.
Tác giả bài viết: Cao Khôi