Trong giai đoạn từ 01
đến 21 ngày tuổi do hệ tiêu hóa và hô hấp chưa hoàn thiện, sức đề kháng kém, gà
con dễ bị nhiễm bệnh. Để đàn gà sinh trưởng phát triển tốt có tỷ lệ sống cao
cần thực hiện tốt quy trình úm gà con.
Hiện
nay có một số phương thức người chăn nuôi thường sử dụng để úm như sau:
Sử dụng
chuồng úm: Phương thức này thường áp dụng đối với các trang trại chăn nuôi quy
mô tương đối lớn. Chuồng nuôi được thiết kế hệ thống ống dẫn khí dạng xương cá được
xây ngầm dưới nền chuồng và có một lối thoát khói, khi vào gà người chăn nuôi
dùng củi đốt ở cửa từ đó làm nóng nền chuồng, tạo nhiệt độ cần thiết cho đàn
gà. Ưu điểm của phương thức này là giảm được chi phí để làm ấm chuồng nuôi, nền
chuồng luôn khô tránh được các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, ít phụ thuộc
vào nguồn điện trong quá trình úm. Ngoài những ưu điểm trên phương thức úm này
có một số nhược điểm như: chi phí ban đầu xây chuồng cao hơn, chỉ phù hợp với
quy mô tương đối lớn, cần sự quản lý, theo dõi chặt chẽ về nhiệt độ chuồng
nuôi, đảm bảo độ thông thoáng chuồng nuôi nếu không gà sẽ dễ mắc các bệnh hô
hấp như hen, khẹc.
Úm
trên nền: Là phương thức úm
sử dụng chất độn chuồng (trấu hoặc dăm bào) đã được phơi
khô và sát trùng kỹ, dùng cót cao 50-70 cm để quây gà dùng bóng đèn úm cung cấp
nhiệt (một số vùng có thể dùng than củi, đèn dầu để úm). Chất độn phải đảm bảo
dày trên 10cm (để khi gà con bới tìm thức ăn không làm lộ nền chuồng, khi gà
ngủ trên lớp đó chân tiếp xúc trực tiếp với nền chuồng sẽ bị mất nhiệt gây các
bệnh như thương hàn, hô hấp). Ưu điểm của phương pháp úm này là dễ làm, có thể
áp dụng với quy mô nhỏ và lớn, chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn, chủ động trong
điều chỉnh nhiệt độ, độ thoáng chuồng nuôi. Tuy nhiên phương thức này cũng có
một số hạn chế: Phụ thuộc nhiều vào nguồn điện, nền chuồng không được khô ráo
(nhất là đối với thời điểm độ ẩm môi trường cao) gây các bệnh đường tiêu hóa
như tiêu chảy, cầu trùng.
Mật độ:
Những ngày đầu mật độ nuôi thích hợp từ (15-20 con/m2) và nới rộng
cót theo thời gian sinh trưởng của gà (thường 7 ngày tiến hành nới rộng một
lần).
Nhiệt
đô: Đảm bảo nhiệt độ Tuần 1: 31-340C; Tuần 2: 29-310C;
Tuần 3: 26-290C; Tuần 4: 22-260C.
Chú ý quan
sát phản ứng của gà đối với nhiệt độ để điều chỉnh cho phù hợp. Nhiệt độ vừa
phải: Gà nằm rải rác đều khắp chuồng, đi lại, ăn, uống bình thường. Nhiệt độ
thấp: Gà tập trung lại gần nguồn nhiệt, đừng co ro, run rẩy hoặc nằm chồng lên
nhau. Nhiệt độ cao: Gà tản ra xa nguồn nhiệt, nằm há mỏ, thở mạnh, uống nhiều
nước. Gió lùa: Gà nằm tụm lại ở góc kín trong chuồng. Chiếu sáng suốt ngày đêm
(24/24) cho gà trong 2-3 tuần đầu để đảm bảo ánh sáng, điều chỉnh nhiệt độ,
chống chuột, mèo và gà con sẽ ăn uống được nhiều để đảm bảo nhu cầu phát triển
của cơ thể.
Thức ăn
cho gà:
Cho gà
ăn thức ăn đảm bảo chất lượng, đủ dinh dưỡng. Nên cho gà ăn bằng thức ăn công
nghiệp, loại cám hỗn hợp hoặc cám viên dành cho gà con, tỷ lệ protein thô từ
19-21% và năng lượng 2800-2900 Kcal.
Cho gà
ăn nhiều lần trong ngày (khoảng 6 lần 1 ngày là thích hợp), mỗi lần một ít để
thức ăn luôn được mới, thơm ngon, kích thích tính thèm ăn của gà. Có thể sử
dụng thức ăn đậm đặc hoặc thức ăn trộn với thức ăn địa phương cho gà. Cho
thức ăn vào mẹt, khay tôn, khay nhựa cao 3-5 cm.
Nước
uống: Nhận gà
về cho gà nghỉ 10-15 phút rồi cho uống nước có pha 50 gram đường glucoza với 1
gram VitaminC/3 lít nước để chống stress cho gà. Chỉ cho gà ăn sau khi đã được
uống đủ nước. Nước uống phải sạch và ấm .
Phòng
bệnh: Trong tuần đầu úm cần bổ sung vào cám và nước uống một
trong các loại khán sinh để phòng viêm rốn và các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp
như: Apicolis, Amoxcolis, Flofenicol,… ngoài ra cần thêm men tiêu hóa, điện
giải, Bcomplex trong giai đoạn đầu để tăng sức đề kháng cho đàn gà. Giữ cho
chuồng trại luôn sạch sẽ khô ráo,thoáng mát về mùa hè, ấm về mùa đông,tránh gió
lùa,thường xuyên vệ sinh sát trùng,hạn chế người ra vào và thực hiện tốt lịch
phòng bệnh cho gà.
Nguyễn Thiên Tuế - Chi cục Thú y Phú Thọ