Hiện nay, các địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang tập trung gieo mạ phục vụ sản xuất vụ Xuân, với tổng lượng thóc giống đã gieo đạt trên 1.240 tấn, diện tích làm đất trên 35 nghìn ha. Trong điều kiện thời tiết đầu vụ thường diễn biến phức tạp, việc chăm sóc mạ đúng kỹ thuật, kịp thời ngay từ đầu vụ có ý nghĩa hết sức quan trọng. Cây mạ sinh trưởng khỏe, đồng đều sẽ là nền tảng giúp cây lúa phát triển tốt, đẻ nhánh tập trung, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất vụ Xuân.
Vụ Xuân thường có rét đậm, rét hại bà con cần chuẩn bị điều kiện che phủ nilon cho ruộng mạ để giữ ấm, hạn chế gió lạnh, mưa rét làm thối mạ. Khi nhiệt độ ban ngày tăng trên 15°C, cần mở nilon để tạo độ thông thoáng cho mạ quang hợp và sinh trưởng tốt, ban đêm tiếp tục che kín để giữ nhiệt, bảo vệ cây mạ.
Che phủ nilon giúp mạ sinh trưởng thuận lợi
Song song với biện pháp che phủ, việc quản lý nước trên ruộng mạ cũng cần được thực hiện hợp lý. Cần thường xuyên giữ ẩm bề mặt ruộng, tránh để ruộng khô nứt hoặc ngập úng kéo dài. Trong những ngày rét, duy trì mực nước nông sẽ giúp chống rét cho cây mạ hiệu quả, khi thời tiết ấm dần lên, cần tháo nước kịp thời để hạn chế hiện tượng mạ vươn cao, thân yếu, ảnh hưởng đến chất lượng mạ cấy.
Bón phân cần tuân thủ chặt chẽ theo điều kiện thời tiết và theo tuổi mạ. Khi mạ mới gieo và nhiệt độ dưới 15°C không bón phân đạm hoặc NPK cho mạ, có thể bón bổ sung phân chuồng hoai mục, tro bếp, phân lân, phân vi lượng, kali trắng để tăng sức chống chịu. Ở giai đoạn mạ bén rễ, hồi xanh và thời tiết ấm dần, có thể bón thúc nhẹ bằng phân đạm kết hợp lân hoặc sử dụng phân bón qua lá nhằm giúp mạ sinh trưởng khỏe, tránh bón thừa đạm khiến mạ non yếu, dễ nhiễm sâu bệnh.
Để đảm bảo chất lượng mạ khi đưa ra ruộng cấy, cây mạ cần cứng cây, bộ rễ phát triển tốt không bị sâu bệnh và đúng tuổi. Không cấy mạ quá non trong điều kiện rét hoặc mạ quá già làm giảm khả năng sinh trưởng và đẻ nhánh về sau. Trước khi cấy 5 - 7 ngày, cần tháo cạn nước và mở hé nilon ở hai đầu luống, sau đó mở hoàn toàn để mạ làm quen dần với điều kiện bên ngoài, giúp cây cứng khỏe và bén rễ nhanh sau cấy.
Chăm sóc tốt mạ là khâu kỹ thuật quan trọng, quyết định đến sinh trưởng phát triển, năng suất và hiệu quả sản xuất lúa. Các địa phương, cán bộ kỹ thuật và bà con nông dân cần phối hợp chặt chẽ, chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp chăm sóc mạ, góp phần đảm bảo thắng lợi sản xuất vụ Xuân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Nguyễn Huyền – Trung tâm Khuyến nông