Nhảy đến nội dung

Phù Ninh: Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về môi trường giai đoạn 2010-2015

Nghe bài viết Play Pause
Công tác quản lý nhà nước về môi trường luôn được tăng cường về nhiều mặt. Quy hoạch, kế hoạch bảo vệ môi trường được chú trọng, nhất là cùng với tỉnh quy hoạch hệ thống bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt, quy hoạch khu xử lý chất thải công nghiệp và đô thị. Công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách, pháp luật về môi trường được quan tâm nhiều hơn. Trong thời gian qua, đã hình thành được hệ thống tổ chức làm công tác bảo vệ môi trường từ huyện đến cơ sở; thực hiện chặt chẽ quy định về thẩm định cam kết bảo vệ môi trường của các dự án đầu tư; thường xuyên thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm pháp luật về môi trường; hình thành cơ chế phối hợp giữa phòng Tài nguyên và Môi trường với ủy ban mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện công tác truyền thông môi trường, tạo nên những bước phát triển mới trong hoạt động bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện, từ đó góp phần hạn chế được mức độ gia tăng ô nhiễm và từng bươc cải thiện môi trường ở một số khu vực trọng điểm. Môi trường tại các khu, cụm công nghiệp được quan tâm nhiều hơn, một số doanh nghiệp đã đầu tư đổi mới công nghệ, xây dựng các công trình xử lý chất thải, chương trình nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn, xây dựng nhà xí, chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh, chương trình phòng ngừa dịch hại tổng hợp (IPM) đạt được một số kết quả nhất định, nhiều diện tích rừng được tái sinh.


    Tuy nhiên, trong quá trình phát triển kinh tế- xã hội, tình trạng suy thoái về môi trường ở Phù Ninh vẫn là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững trong thời gian tới.


    Trong 5 năm qua, toàn huyện đã chuyển 274,37 ha đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp sang xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng và giải quyết nhà ở cho nhân dân. Tình trạng đất đai bị xói mòn, rửa trôi, khô hạn, mất chất hữu cơ,… ở một số địa phương vẫn chưa khắc phục có hiệu quả. Tệ lạm dụng thuốc trừ sâu, phân bón hoá học, thuốc kích thích sinh trưởng trong nông nghiệp làm cho một số diện tích đất canh tác được coi là “có vấn đề suy thoái”. Tài nguyên nước cũng đang đứng trước nguy cơ suy thoái mạnh. Nước thải công nghiệp và sinh hoạt thải ra môi trường ngày càng lớn, đặc biệt là nước thải sinh hoạt tại thị trấn Phong Châu và nước thải công nghiệp tại các cơ sở sản xuất công nghiệp trong huyện. Nước ngầm ở một số vùng có nguy cơ cạn kiệt vào mùa khô. Tình hình ô nhiễm do chất thải rắn sinh hoạt và công nghiệp đang diễn ra khá phức tạp. Bên cạnh đó, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên sinh vật và hệ sinh thái đang bị sử dụng không hợp lý.


    * Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế nêu trên:


    Về khách quan: Vấn đề ô nhiễm và xử lý ô nhiễm môi trường là hệ quả tất yếu của quá trình đầu tư phát triển nhanh; đầu tư cho xử lý môi trường đòi hỏi nguồn lực lớn trong khi nội lực ngân sách nhà nước và xã hội còn hạn chế; nhiều cơ sở sản xuất trong huyện xây dựng từ lâu nên công nghệ cũ, lạc hậu, chưa có hệ thống xử lý hoặc hệ thống xử lý chưa đảm bảo.


Mặt khác, về chủ quan, sự quan tâm lãnh chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền một số nơi thiếu thường xuyên; công tác triển khai hướng dẫn của bộ phận cán bộ chuyên môn ở cơ sở còn thiếu tính cụ thể, sâu sát, thiết thực; sự phối hợp giữa các phòng ban ngành; giữa các ngành với cấp, với các đoàn thể chính trị- xã hội và cộng đồng dân cư còn thiếu chặt chẽ, thường xuyên, thiếu điều kiện cơ sở vật chất để triển khai các nội dung chương trình; công tác đánh giá, sơ tổng kết rút kinh nghiệm còn chưa đầy đủ.


Để giải quyết những vấn đề cơ bản về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo Nghị quyết số: 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXVII, nhiệm kỳ 2010-2015, đặt mục tiêu bảo vệ môi trường thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của sự phát triển bền vững. Nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ “Tăng cường biện pháp phòng ngừa và khắc phục có hiệu quả những tác động xấu đối với môi trường” và “Ngăn chặn có hiệu quả tình trạng gây ô nhiễm môi trường” được xác định trong Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Đảng bộ, trong giai đoạn 5 năm tới cần tạo sự chuyển biến toàn diện về nhận thức và hành động, về chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện công tác bảo vệ môi trường trong toàn Đảng bộ, xác định một số giải pháp chủ yếu:


    1. Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường.


    Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của toàn xã hội, của các cấp, các ngành, các tổ chức, các doanh nghiệp, cộng đồng và từng người dân, chỉ có sự tham gia tích cực của mọi tổ chức, mọi gia đình và mỗi người dân, dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng và sự quản lý của Nhà nước thì công tác bảo vệ môi trường mới đem lại hiệu quả thiết thực. Do đó, trong thời gian tới cần phát động phong trào toàn dân bảo vệ môi trường, xây dựng xã, thị trấn, khu phố dân cư đạt chuẩn về môi trường, gắn với phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá cơ sở và xây dựng khu dân cư văn hoá. Giải pháp này sẽ góp phần huy động sức mạnh của toàn dân tham gia bảo vệ môi trường.

     Bên cạnh đó, ngành tài nguyên và môi trường sẽ chủ động phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể của huyện để đánh giá, rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình phối hợp thực hiện công tác truyền thông, nâng cao nhận thức về môi trường. Đồng thời, xây dựng chương trình phối hợp với các cơ quan liên quan trong huyện nhằm phát huy hiệu quả của các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, phổ biến những thông tin về môi trường, vân động hưởng ứng phong trào toàn dân bảo vệ môi trường, thông báo công khai các địa chỉ gây ô nhiễm và kết quả xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường nhằm lên án những hành vi gây ô nhiễm môi trường.


    2. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.


    Trước hết, tập trung thực hiện Kế hoạch số: 132/KH-HU ngày 25/12/2009 của Huyện uỷ thực hiện Chương trình hành động của Tỉnh uỷ và Nghị quyết số: 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị. Đồng thời khẩn trương quy hoạch sử dụng đất các cấp, gắn công tác bảo vệ môi trường giai đoạn 2011-2020 nhằm tạo sự kết hợp chặt chẽ giữa quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội với quy hoạch về bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện.


    Tiếp tục kiện toàn, nâng cao năng lực tổ chức, bộ máy làm công tác bảo vệ môi trường từ huyện đến cơ sở. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.


    Công tác bảo vệ môi trường là nhiệm vụ mang tính đa ngành. Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm và phân công, phân cấp hợp lý, cụ thể giữa các ngành, các cấp trong huyện nhằm tạo sự phối hợp chặt chẽ trong hoạt động bảo vệ môi trường, đặc biệt là xác định rõ trách nhiệm của UBND các xã, thị trấn trong việc phát hiện và xử lý tình hình gây ô nhiễm môi trường tại cơ sở.


    3. Phòng ngừa những tác động xấu đối với môi trường.


    Phương châm bảo vệ môi trường phải lấy phòng ngừa và hạn chế những tác động đối với môi trường là chủ yếu. Vì vậy, đề nghị các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nên xem xét chặt chẽ sự bảo đảm yêu cầu về môi trường đối với các quy hoạch, dự án đầu tư ngay từ khâu phê duyệt, cấp phép; hạn chế phê duyệt và tiến tới cấm hoàn toàn những dự án có tác động lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ cao đối với môi trường; đồng thời kiên quyết không cho phép đưa vào vận hành, sử dụng các cơ sở sản xuất không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường.


    Đẩy mạnh công tác điều tra cơ bản, nắm chắc các nguồn gây ô nhiễm, nhất là tại các khu vực trọng điểm. Thường xuyên theo dõi, phân tích, đánh giá và dự báo diễn biến các thành phần môi trường, kịp thời đề xuất những biện pháp nhằm phòng ngừa, ngăn chặn các nguồn gây ô nhiễm, đồng thời có khả năng ứng cứu, xử lý những sự cố về môi trường. Khuyến khích ứng dụng và phát triển các công nghệ sản xuất sạch, thân thiện với môi trường. Nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm.


    4. Đẩy mạnh xã hội hoá hoạt động môi trường và áp dụng các biện pháp kinh tế trong bảo vệ môi trường.


    Nội dung của xã hội hoá công tác bảo vệ môi trường là huy động được sự tham gia đóng góp của toàn xã hội. Tạo điều kiện thuận lợi để khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động về môi trường, nhất là các cơ sở sản xuất kinh doanh; khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia các dịch vụ về bảo vệ môi trường, đặc biệt là thu gom, tái chế và xử lý chất thải, cần đề cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội trong việc phát triển các phong trào quần chúng tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, phân loại rác tại nguồn, thực hiện các mô hình tự quản về môi trường ở từng cộng đồng dân cư, đồng thời giám sát chặt chẽ công tác bảo vệ môi trường ở từng cơ sở.


    Bên cạnh các biện pháp hành chính, tuyên truyền giáo dục về môi trường cần áp dụng các biện pháp về kinh tế. Thực hiện nguyên tắc “Người gây thiệt hại đối với môi trường phải khắc phục, bồi thường”. Thực hiện đầy đủ các quy định của Trung ương về thu phí bảo vệ môi trường đối với chất thải, ký quỹ phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản; bồi thường thiệt hại đối với các hành vi làm ảnh hưởng tới môi trường sinh thái.


    5. Tạo sự chuyển biến trong đầu tư bảo vệ môi trường.


    Quán triệt quan điểm của Đảng được thể hiện tại Nghị quyết số: 41/NQ-TW của Bộ Chính trị là: “Khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng phát triển kinh tế- xã hội mà coi nhẹ bảo vệ môi trường. Đầu tư cho bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững”; trong giai đoạn từ nay đến năm 2015, đề nghị xem xét để tăng chi ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp tài nguyên và môi trường “đạt mức chi không dưới 1% tổng chi ngân sách Nhà nước và tăng dần tỷ lệ này theo tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế” đúng theo nội dung chỉ đạo của Bộ Chính trị (tại Nghị quyết số: 41/NQ-TW) và Thủ tướng Chính phủ (tại Quyết định số: 34/2005/QĐ-TTg ngày 22/02/2005). Bên cạnh đó, cần có biện pháp tích cực để khai thác các nguồn đầu tư từ xã hội, tranh thủ nguồn hỗ trợ tài chính từ các tổ chức trong và ngoài nước cho công tác bảo vệ môi trường. Nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường cần được quản lý, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nhằm ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng về môi trường, nâng cao năng lực quan trắc, giám sát môi trường và đẩy mạnh công tác truyền thông môi trường.


    Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ có ý nghĩa rất quan trọng nhằm bảo đảm sức khoẻ và cuộc sống của nhân dân, góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế- xã hội của huyện. Tuy nhiên đây là nhiệm vụ vừa phức tạp, vừa cấp bách nên cần có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước, sự tham gia tích cực của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể và sự hưởng ứng của nhân dân trong toàn huyện. Cần sớm xác định được chương trình hành động thật chi tiết, cụ thể nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, tích cực đối với công tác bảo vệ môi trường, quyết tâm xây dựng Phù Ninh thành một huyện phát triển bền vững, có sự hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế, tiến độ, công bằng xã hội và có môi trường sống trong lành, tốt đẹp.