Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đã dẫn đến nguy cơ bùng nổ việc phát sinh các loại chất thải trong đó bao gồm cả chất thải nguy hại. Để giải quyết vấn đề trên, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quy chế quản lý Chất thải nguy hại tại Quyết định số 155/1999/QĐ-TTg ngày 16/7/1999.
Theo Thông tư 12/2011/TT-BTNMT, chất thải nguy hại được phân loại theo 19 nhóm nguồn và dòng thải chính là các chất thải từ ngành thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản, dầu khí và than; ngành sản xuất hóa chất vô cơ, hữu cơ, ngành nhiệt điện, luyện kim, vật liệu xây dựng và thủy tinh; chế biến gỗ, giấy và bột giấy; chế biến da, lông và dệt nhuộm; từ ngành y tế và thú y; từ ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; thiết bị, phương tiện giao thông vận tải đã hết hạn sử dụng; từ hộ gia đình; dầu thải, nhiên liệu lỏng, dung môi hữu cơ; từ bao bì, chất hấp thụ, giẻ lau và vật liệu lọc khác;...
Tuy nhiên, việc quản lý chất thải nguy hại mới bắt đầu được quan tâm và thực hiện kể từ khi Thông tư số 12/2006/TT-BTNMT ngày 26/12/2006 hướng dẫn điều kiện hành nghề và thủ tục lập hồ sơ, đăng ký, cấp phép hành nghề, mã số quản lý chất thải nguy hại và Quyết định số 23/2006/QĐ-BTNMT ngày 26/12/2006 về việc ban hành danh mục chất thải nguy hại có hiệu lực (nay được thay thế bằng Thông tư số 12/2011/BTNMT ngày 14 tháng 4 năm 2011 về quản lý chất nguy hại). Để phố biến, hướng dẫn Thông tư, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức các hội nghị tập huấn tuyên truyền phổ biến các nội dung liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý, chủ nguồn thải chất thải nguy hại trong việc quản lý, xử lý chất thải nguy hại. Đối tượng tập huấn bao gồm các Sở ngành, phòng Tài nguyên và Môi trường các huyện, thành, thị trong tỉnh, các đơn vị sản xuất, kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn tỉnh.
Đến hết năm 2012, trên địa bàn toàn tỉnh Phú Thọ đã có 220 đơn vị hoạt động kinh doanh đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại, 01 đơn vị đăng ký hành nghề vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại, 07 đơn vị đăng ký chủ nguồn thải chất có hạng mục tự xử lý chất thải nguy hại theo quy định.
Ngay sau khi các chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung và quản lý chất thải nguy hại nói riêng có hiệu lực, hàng năm Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì tổ chức nhiều đoàn kiểm tra, thanh tra; đồng thời phối hợp với các Sở, ban, ngành cũng như Tổng cục Môi trường tiến hành kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong đó có các hoạt động về quản lý, thu gom, lưu giữ và công tác quản lý chất thải nguy hại đối với các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Qua công tác kiểm tra, thanh tra ngoài ghi nhận những mặt tích cực đơn vị đã làm được cũng tiến hành xử phạt vi phạm hành chính với những lỗi các đơn vị đã được nhắc nhở từ trước nhưng không thực hiện liên quan đến quản lý chất thải nguy hại như chưa thực hiện đăng ký phát sinh chất thải nguy hại, chất thải nguy hại chưa được thu gom, bảo quản, lưu giữ theo đúng quy định, ký hợp đồng vận chuyển, xử lý với các đơn vị không có đủ chức năng, hàng năm chưa thực hiện lập báo cáo định kỳ.
Nhìn chung, công tác quản lý CTNH trên địa bàn tỉnh đang từng bước được hoàn thiện; hầu hết các tổ chức, cá nhân phát sinh CTNH đã nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình. Để công tác quản lý nhà nước về quản lý CTNH trên địa bàn tỉnh được tốt hơn nữa; Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý CTNH; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao nhận thức, ý thức cho cán bộ quản lý, các cơ sở sản xuất kinh doanh có phát sinh CTNH; Thường xuyên tổ chức thanh tra, kiểm tra các cơ sở phát sinh CTNH; kiên quyết xử lý các cơ sở vi phạm về quản lý CTNH; Tăng cường hơn nữa sự phối hợp với các Sở, ban, ngành; UBND các huyện; thành phố; thị xã trong tỉnh trong việc quản lý các cơ sở phát sinh chất thải nguy hại.
Theo Thông tư 12/2011/TT-BTNMT, chất thải nguy hại được phân loại theo 19 nhóm nguồn và dòng thải chính là các chất thải từ ngành thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản, dầu khí và than; ngành sản xuất hóa chất vô cơ, hữu cơ, ngành nhiệt điện, luyện kim, vật liệu xây dựng và thủy tinh; chế biến gỗ, giấy và bột giấy; chế biến da, lông và dệt nhuộm; từ ngành y tế và thú y; từ ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; thiết bị, phương tiện giao thông vận tải đã hết hạn sử dụng; từ hộ gia đình; dầu thải, nhiên liệu lỏng, dung môi hữu cơ; từ bao bì, chất hấp thụ, giẻ lau và vật liệu lọc khác;...
Tuy nhiên, việc quản lý chất thải nguy hại mới bắt đầu được quan tâm và thực hiện kể từ khi Thông tư số 12/2006/TT-BTNMT ngày 26/12/2006 hướng dẫn điều kiện hành nghề và thủ tục lập hồ sơ, đăng ký, cấp phép hành nghề, mã số quản lý chất thải nguy hại và Quyết định số 23/2006/QĐ-BTNMT ngày 26/12/2006 về việc ban hành danh mục chất thải nguy hại có hiệu lực (nay được thay thế bằng Thông tư số 12/2011/BTNMT ngày 14 tháng 4 năm 2011 về quản lý chất nguy hại). Để phố biến, hướng dẫn Thông tư, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức các hội nghị tập huấn tuyên truyền phổ biến các nội dung liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý, chủ nguồn thải chất thải nguy hại trong việc quản lý, xử lý chất thải nguy hại. Đối tượng tập huấn bao gồm các Sở ngành, phòng Tài nguyên và Môi trường các huyện, thành, thị trong tỉnh, các đơn vị sản xuất, kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn tỉnh.
Đến hết năm 2012, trên địa bàn toàn tỉnh Phú Thọ đã có 220 đơn vị hoạt động kinh doanh đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại, 01 đơn vị đăng ký hành nghề vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại, 07 đơn vị đăng ký chủ nguồn thải chất có hạng mục tự xử lý chất thải nguy hại theo quy định.
Ngay sau khi các chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung và quản lý chất thải nguy hại nói riêng có hiệu lực, hàng năm Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì tổ chức nhiều đoàn kiểm tra, thanh tra; đồng thời phối hợp với các Sở, ban, ngành cũng như Tổng cục Môi trường tiến hành kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong đó có các hoạt động về quản lý, thu gom, lưu giữ và công tác quản lý chất thải nguy hại đối với các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Qua công tác kiểm tra, thanh tra ngoài ghi nhận những mặt tích cực đơn vị đã làm được cũng tiến hành xử phạt vi phạm hành chính với những lỗi các đơn vị đã được nhắc nhở từ trước nhưng không thực hiện liên quan đến quản lý chất thải nguy hại như chưa thực hiện đăng ký phát sinh chất thải nguy hại, chất thải nguy hại chưa được thu gom, bảo quản, lưu giữ theo đúng quy định, ký hợp đồng vận chuyển, xử lý với các đơn vị không có đủ chức năng, hàng năm chưa thực hiện lập báo cáo định kỳ.
Nhìn chung, công tác quản lý CTNH trên địa bàn tỉnh đang từng bước được hoàn thiện; hầu hết các tổ chức, cá nhân phát sinh CTNH đã nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình. Để công tác quản lý nhà nước về quản lý CTNH trên địa bàn tỉnh được tốt hơn nữa; Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý CTNH; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao nhận thức, ý thức cho cán bộ quản lý, các cơ sở sản xuất kinh doanh có phát sinh CTNH; Thường xuyên tổ chức thanh tra, kiểm tra các cơ sở phát sinh CTNH; kiên quyết xử lý các cơ sở vi phạm về quản lý CTNH; Tăng cường hơn nữa sự phối hợp với các Sở, ban, ngành; UBND các huyện; thành phố; thị xã trong tỉnh trong việc quản lý các cơ sở phát sinh chất thải nguy hại.
Tác giả bài viết: Nghiêm Thị Thu Trang - Chi cục Bảo vệ môi trường