Hội thảo triển khai thống nhất cấp một Giấy chứng nhận QSDĐ và tài sản gắn liền với đất
"Phương án này chưa hẳn tối ưu song trước mắt có tính khả thi trong thời kỳ quá độ tiếp tục nghiên cứu ban hành mẫu giấy mới với tên gọi và nội dung hoàn thiện hơn. Tuy nhiên đề nghị vẫn giữ nguyên giá trị các loại sổ đỏ, sổ hồng đã cấp", Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nói.
Hội thảo do Bộ TN&MT tổ chức chiều 18/2 tại Hà Nội với sự tham dự của đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam... "Thống nhất cấp một loại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên cơ sở Luật Đất đai, giao cho một cơ quan làm đầu mối thực hiện", đã được quy định tại Nghị quyết 07 của Quốc hội tháng 11/2007.
Hiện việc triển khai cấp các loại Giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) ở các địa phương đã và đang gặp không ít khó khăn lúng túng do chưa thống nhất đầu mối quản lý. Sổ đỏ được cấp bắt buộc với mọi trường hợp sử dụng đất, nhằm lập hồ sơ địa chính phục vụ cho quản lý Nhà nước về đất đai, trong khi sổ hồng chỉ cấp cho chủ sở hữu nhà ở có nhu cầu. Sổ đỏ có tính ổn định lâu dài và không phụ thuộc khi tài sản trên đất thay đổi, nhưng giấy hồng sẽ không còn giá trị khi tài sản bị phá hủy...
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tại cuộc họp ngày 14/2/2008 về việc thực hiện thống nhất cấp một loại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Bộ TN&MT đã dự kiến 2 phương án thực hiện và chọn phương án 1 để lấy ý kiến của các Bộ, ngành.
Lồng ghép nội dung sổ hồng trong sổ đỏ
Theo phương án 1, mẫu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Bộ TN&MT đã ban hành theo Quyết định số 08/2006/QĐ-BTNMT sẽ tiếp tục được sử dụng. Với thửa đất có quá nhiều tài sản, cơ quan cấp giấy sẽ lập "trang bổ sung" cho Giấy chứng nhận. Phương án này có thể bắt đầu thực hiện từ 1/5/2008 tạo tâm lý yên tâm cho người sử dụng đất và góp phần đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận. Hạn chế duy nhất của phương án này chính là tên của "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất" chưa thật phù hợp với nội dung - chứng nhận cả quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, song không ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của Giấy chứng nhận. Thực tế lâu nay ở Hà Nội, Sở TN-MT và Nhà đất đã cấp sổ đỏ cho người dân lồng ghép được cả hai nội dung này.
Phương án 2 là ban hành một mẫu giấy mới có tên gọi "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất", khắc phục được hạn chế của phương án 1 và hình thức sẽ thiết kế hợp lý hơn. Song nếu triển khai phương án này sẽ vừa chậm, vừa gây tâm lý thiếu yên tâm trong xã hội. Vả lại khi Luật Đăng ký bất động sản đặt ra những yêu cầu mới, không tránh khỏi việc phải sửa mẫu giấy đã ban hành này.
Đa số các ý kiến thảo luận tại Hội thảo đều thống nhất việc thu về một đầu mối quản lý Nhà nước về đất đai và tài sản trên đất, tán thành phương án 1. Tuy "vướng" ở tên gọi Giấy chứng nhận, song quan trọng là phương án này không gây tâm lý xáo trộn mà vẫn "quét" được các lĩnh vực đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất công nghiệp, kể cả đất xây dựng nhà ở... Các đại biểu cũng cho rằng cần rà soát lại về mặt pháp lý nhằm đảm bảo Dự thảo Nghị định mà Bộ TN&MT đang soạn thảo về việc thống nhất cấp một loại giấy đảm bảo chặt chẽ về luật pháp và có tính khả thi cao.
Cũng có một vài ý kiến cho rằng, nên đổi mới triệt để theo phương án 2, cấp mẫu giấy mới. Nhưng rõ ràng nếu làm như vậy tốn khá nhiều thời gian, lại cần sửa đổi cả Luật Đất đai, Luật Nhà ở. Chưa kể mẫu giấy mới có thể còn liên quan tới Luật Đăng ký bất động sản theo kế hoạch năm 2010 mới trình Quốc hội.
Để phương án tiếp tục sử dụng sổ đỏ có tính khả thi cao...
Với mong muốn triển khai nhanh tiến độ và có hiệu quả việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, Bộ TN&MT đề nghị giao Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất là cơ quan đầu mối tổ chức thực hiện và làm thủ tục cấp giấy. Hiện hệ thống Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất đã được thành lập ở 64 tỉnh, thành phố và 361 đơn vị cấp huyện, các huyện còn lại đang tích cực thành lập. Cơ chế chính sách tài chính cũng cần đổi mới, trong đó dành tối thiểu 10% tổng số tiền thu từ đất hàng năm để đo đạc bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời miễn giảm nghĩa vụ tài chính khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho người sử dụng.
"Đây có thể coi là một Hội thảo khoa học bàn cách tiếp cận triển khai thống nhất cấp một Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Đây là công việc chung chứ không phải của riêng Bộ, ngành nào", Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định.
Hội thảo do Bộ TN&MT tổ chức chiều 18/2 tại Hà Nội với sự tham dự của đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam... "Thống nhất cấp một loại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên cơ sở Luật Đất đai, giao cho một cơ quan làm đầu mối thực hiện", đã được quy định tại Nghị quyết 07 của Quốc hội tháng 11/2007.
Hiện việc triển khai cấp các loại Giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) ở các địa phương đã và đang gặp không ít khó khăn lúng túng do chưa thống nhất đầu mối quản lý. Sổ đỏ được cấp bắt buộc với mọi trường hợp sử dụng đất, nhằm lập hồ sơ địa chính phục vụ cho quản lý Nhà nước về đất đai, trong khi sổ hồng chỉ cấp cho chủ sở hữu nhà ở có nhu cầu. Sổ đỏ có tính ổn định lâu dài và không phụ thuộc khi tài sản trên đất thay đổi, nhưng giấy hồng sẽ không còn giá trị khi tài sản bị phá hủy...
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tại cuộc họp ngày 14/2/2008 về việc thực hiện thống nhất cấp một loại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Bộ TN&MT đã dự kiến 2 phương án thực hiện và chọn phương án 1 để lấy ý kiến của các Bộ, ngành.
Lồng ghép nội dung sổ hồng trong sổ đỏ
Theo phương án 1, mẫu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Bộ TN&MT đã ban hành theo Quyết định số 08/2006/QĐ-BTNMT sẽ tiếp tục được sử dụng. Với thửa đất có quá nhiều tài sản, cơ quan cấp giấy sẽ lập "trang bổ sung" cho Giấy chứng nhận. Phương án này có thể bắt đầu thực hiện từ 1/5/2008 tạo tâm lý yên tâm cho người sử dụng đất và góp phần đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận. Hạn chế duy nhất của phương án này chính là tên của "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất" chưa thật phù hợp với nội dung - chứng nhận cả quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, song không ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của Giấy chứng nhận. Thực tế lâu nay ở Hà Nội, Sở TN-MT và Nhà đất đã cấp sổ đỏ cho người dân lồng ghép được cả hai nội dung này.
Phương án 2 là ban hành một mẫu giấy mới có tên gọi "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất", khắc phục được hạn chế của phương án 1 và hình thức sẽ thiết kế hợp lý hơn. Song nếu triển khai phương án này sẽ vừa chậm, vừa gây tâm lý thiếu yên tâm trong xã hội. Vả lại khi Luật Đăng ký bất động sản đặt ra những yêu cầu mới, không tránh khỏi việc phải sửa mẫu giấy đã ban hành này.
Đa số các ý kiến thảo luận tại Hội thảo đều thống nhất việc thu về một đầu mối quản lý Nhà nước về đất đai và tài sản trên đất, tán thành phương án 1. Tuy "vướng" ở tên gọi Giấy chứng nhận, song quan trọng là phương án này không gây tâm lý xáo trộn mà vẫn "quét" được các lĩnh vực đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất công nghiệp, kể cả đất xây dựng nhà ở... Các đại biểu cũng cho rằng cần rà soát lại về mặt pháp lý nhằm đảm bảo Dự thảo Nghị định mà Bộ TN&MT đang soạn thảo về việc thống nhất cấp một loại giấy đảm bảo chặt chẽ về luật pháp và có tính khả thi cao.
Cũng có một vài ý kiến cho rằng, nên đổi mới triệt để theo phương án 2, cấp mẫu giấy mới. Nhưng rõ ràng nếu làm như vậy tốn khá nhiều thời gian, lại cần sửa đổi cả Luật Đất đai, Luật Nhà ở. Chưa kể mẫu giấy mới có thể còn liên quan tới Luật Đăng ký bất động sản theo kế hoạch năm 2010 mới trình Quốc hội.
Để phương án tiếp tục sử dụng sổ đỏ có tính khả thi cao...
Với mong muốn triển khai nhanh tiến độ và có hiệu quả việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, Bộ TN&MT đề nghị giao Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất là cơ quan đầu mối tổ chức thực hiện và làm thủ tục cấp giấy. Hiện hệ thống Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất đã được thành lập ở 64 tỉnh, thành phố và 361 đơn vị cấp huyện, các huyện còn lại đang tích cực thành lập. Cơ chế chính sách tài chính cũng cần đổi mới, trong đó dành tối thiểu 10% tổng số tiền thu từ đất hàng năm để đo đạc bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời miễn giảm nghĩa vụ tài chính khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho người sử dụng.
"Đây có thể coi là một Hội thảo khoa học bàn cách tiếp cận triển khai thống nhất cấp một Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng với quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Đây là công việc chung chứ không phải của riêng Bộ, ngành nào", Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định.
Tác giả bài viết: Thu Phương